luns, 10 de agosto de 2020

Bicos e non balas, un poemario pacífico

Bicos e non balas, de Antonio García Teijeiro, ilustrador por Bea Gregores e publicado por Galaxia. 
Unha antoloxía de poemas sobre a paz na que se insiste en que non hai camiño para a paz, senón que a paz (e a poesía) é o camiño, tal e como paarece na presentación editorial.
Os poemas están proceden da maioría dos seus poemarios (xa que este é un tema moi querido polo autor): Coplas, Nenos, Aloumiños, Ventos, Na fogueira dos versos, Caderno de fume, O que ven os ollos dos nenos, Palabras envokvtas en cancións; Ai, canto falan as pombas que falan!; Paseniño, paseniño; Bicos na voz, Chove nos versos, Contos e poemas para un mes calquera, Á sombra do lueiro de papel, Petando nas portas de Dylan, Educación para a paz III. Literatura galega pola paz, Recendos de aire sonoro, Palabras do mar, Xa me tardan esdtes magos e un par de inéditos.
Este é realmente o valor e temática máis tratada por García Teijeiro e reunilos nun libro resulta unha idea fantástica.
As ilustracións conteñen a lírica das imaxes, escollendo moi ben as cores nos fondos e as figuras mínimas pero moi expresivas e simbólicas. A ilustardora resultou finalista do Concurso para o cartel do Salón do libro 2020 e, polo tanto, formará parte do calendario que se edita a modo de catálogo. 
Un bo libro e un gran acerto! 

sábado, 8 de agosto de 2020

Autobiografia dun tirano, un libro que nos pode facer pensar

Ninguén coma min publicado por Kalandraka na colección MareMar.
Presentación editorial: "(Autobiografía dun tirano)
Os delirios de grandeza dun ditador, a egolatría e o afán de perpetuación nunha metáfora -máis real do que parece- sobre os abusos do poder."
Un porco, o tirano é un porco. Ben á vista está! Di que é "un dos grandes persoeiros deste país recóndito" (anda preto), provén dunha familia pobre pero é o elixido así que xa ninguén lle fai sombra, come con cubertos de ouro e todos coidan do seu benestar; todo xira arredor del...
A historia comezara cando China en 2002 lle agasalla a Afganistán unha parella de porcos destinados ao zoo de Cabul, ao pouco tempo teñen os seus porquiños, pero un despiste dos coidadores a gaiola dos osos queda aberta e estes acaban coas crías e deixan malferida a porca que acaba morrendo aos poucos días, desta maneira, o porco queda só; el é o único porco do zoo de Cabul.
Ignacio Chao traslada esa imaxe á figura do ditador e consegue unha obra realmente interesante. As ilustracións de Eva Sánchez acompañan o texto cunha gran riqueza expresiva e metafórica. 

venres, 7 de agosto de 2020

Libros silenciosos

 
Libros silenciosos en Suecia inspirado polo traballo de IBBY Italia, comezaron a súa propia versión do proxecto libros silenciosos. Un folleto con ideas e métodos acerca de como traballar con libros ilustrados sen palabras. Corneliusson Cay de IBBY Suecia adquiriu libros silenciosos de todo o mundo e a colección difundirase xunto co folleto ás bibliotecas que traballan con albergues de refuxiados en Suecia.  Cren que libros silenciosos poden ser un dos moitos proxectos que axuden a tender pontes. )

Traemos esta noticia, simplemente para animar á construción de coleccións deste tipo, para atender a determinadas diversidades funcionais, que poden ser momentáneas ou non.
Os libros silenciosos permiten crear historias, máis alá das que o autor ou autora, pensou cando as debuxou. Obríganos, a poñer todo o empeño en descifrar, o que se agacha detrás das imaxes e realizar unha lectura que corre paralela á das palabras cando estas existen. A lectura de imaxes é algo imprescindible nos mundos que corren.
Traémola tamen, porque no último premio Compostela de álbum ilustrador a obra ganadora é, xustamente, un libro sen palabras, unha obra silenciosa.

luns, 3 de agosto de 2020

Naturizo, unha serie coa natureza como protagonista

Un ourizo cacho que vive na Serra de San Mamede coas suas amigas: raposa, loba... vai pasando polas dferentes etapas do ano e os perigos aos que hai que enfrontarse no mundo actual: un plástico que atranganta á raposa ou un can que é abandonado polos seus donos. Unha mirada á natureza, unha mensaxe... uns textos en letra caligráfica e unhas ilustracións dixitais, actividades ao final de cada título e unha canción. Moi dirixidos á escola. O interesante sería que a rapazada puidera continualos con novas aventuras que poidan suceder no bosque e solucións a esas problemáticas desde o seu propio quefacer persoal.
Autores: Alba de Evan e Javier Domínguez

martes, 28 de xullo de 2020

Álbumes ilustrados

Pequeno botón de Paula Merlán e Lucía Cobo, publicado por Narval.
Esta é a historia dun pequeno botón que semella invisible, porque ninguén fai caso del e o xastre que non é outro que o Teixugo non llo coloca a ningunha peza de roupa. Nun despiste cae na caixa de costura que o xastre leva ao faiado, pero os seus berros fan que acuda a araña a botarlle unha man... outros virán a axudar e outro obxecto aparecerá tamén no chan para que todo se resolva ben e os dous sexan colocados onde corresponda para que cada existencia teña o seu valor.
Xa o dicía a dedicatoria "A todos aqueles que se senten pequenos e aínda non descubriron o grandes que son".
Chámanos a atención un listado de "argumentos de venda" que se difunden a partir da folla voandeira:
"Oficios esquecidos: xastrería
Elementos da vida cotiá: botóns, alfinetes, fíos...
Conexión coas cousas pequenas que pasan inadvertidas
Temas: amizade, autoestima, axuda, solidariedade, traballo en equipo.
Abórdase a excesiva atención aos defectos, sen apreciar as virtudes.
Descuberta do bo que hai en cada persoa, animal, obxecto."
A verdade é que fixeron unha verdadeira disección da historia.
Son de destacar, tamén, unhas ilustracións moi interesantes, especialmente as de obxectos.

luns, 27 de xullo de 2020

Libros, case, de imaxes


Os nosos bosques de Diego García, Judit Santos, Clara Cervizo e Andrea Soto. Publicado por Miudiño, Sociedade Cooperativa Galega. 
Trátase dun libro de gran formato no que se nos amosa a riqueza de vida que agochan os diversos bosques galegos, invitándonos a esculcalas  para coñecer as fragas atlánticas, as devesas luguesas, as carballeiras e soutos repartidos polo territorio… para descubrirmos a realidade que cubre boa parte do país. Asi se presenta e asi o vemos.
Unha boa oportunidade de mirar e aprender, de gozar e recoñecer unha riqueza medioambiental que hai que coidar.
Parabéns á editora e ás autoras e autor.   
Moitos libros destes fan falla, sobre todo despois de ter desaparecido A Nosa Terra.

venres, 24 de xullo de 2020

"Xa vooou!"... A ver se damos chegado

Xa vooou! de Susana Peix e Romina Martín, traducido por Maruxa Zahera Landeira e publicado por Bululú.
Un peixiño distraído que sempre di: Xa voooou, pero ten pouca memoria e polo camiño esquece o que lle piden e el promete facer. Regálanlle un caderno para que apunte, así o fai, pero agora esquece o caderno con todo o anotado.
Con ilustracións vistosas, todo escrito en maiúsculas, retratando unha situación moi común e coa que moitos e moitas se van sentir identificados.  

xoves, 23 de xullo de 2020

Atrapar a mirada que se vai á pantalla


As crianzas son esas persoas que, por estar nun estadio determinado de evolución, andan máis dispostas a comunicarse. Con elas podes entenderte coa mirada. Sen coñecervos, sen que medie presentación nin compromiso podedes facervos sinais, botar uns sorrisos, dicirvos adeus coa man ou mandarvos bicos ao lonxe. Elas, cando non lles meten na man, tamén, unha pantalla, búscanse entre si, conectan entre elas, relaciónanse moi ben  con todo, tamén coas cousas ou cos animais. Os ollos desa rapazada están moi vivos, mostran a vitalidade e o interese pola vida coma os de Picasso ou Díaz Pardo  
Atrapamiradas vai diso, do que vemos no día a día; diso que hai un tempo nos daba a risa e agora asumimos como normal. A xente atrapada polas pantallas, sen prestar atención ao que a rodea fóra delas.
Vera, a nena que protagoniza a historia, sae á rúa a buscar o que non atopa na casa: as miradas dos outros e das outras. Pero alí, igual que aquí as olladas foron capturadas polas pantallas, que os atraen coma o mel ás moscas. As imaxes dino todo: vanse enganchando uns nos outros porque non se ven nin ven por onde van. As criaturas lánzanse mensaxes desesperadas. O irmán máis vello xa está inducido, tamén; só Vera, o pequeno e o can se salvan da peste. E a pequena sente medrarlle algo escuro no peito...
Relacións interxeracionais, afectos e entendemento sen barreiras, tenrura e miradas que atrapan miradas.
Un álbum de Marina Núñez con ilustracións de Avi Ofer, traducido ao galego por Manuela Rodríguez e publicado por Kalandraka, na colección Demademora.

martes, 21 de xullo de 2020

Morre o protagonista dun cómic e... algo máis


O tesouro de Lucio foi publicado por Demo en galego.
Nel cóntasenos a vida deste anarquista navarro que foi quen de humillar a un xigante da banda mundial. Unha vida chea de ideoloxía e experiencias impresionantes, un home valente que na etapa final fai reconto do que pasou.
Morreu este 18 de xullo, pero non poderemos esquecelo moitos lectoras e lectores porque a banda deseñada nolo lembrará a nivel popular, aí a onde non chegaba a Historia.
Unha obra  que non pode pasar desapercibida pola boa construción pero tamén pola riqueza do que conta, por ese percorrido vital que comeza na infancia da represión franquista que non só machacoou aos enfrontados ao réxime senón tamén á rapazada "que non sabía o que facía". Un libro imprescindible, hoxe e no futuro. 
Parabéns e agradecemento a Demo por traérnolo á casa, á nosa lingua.

sábado, 18 de xullo de 2020

Premio Internacional Compostela de Álbum Ilustrado

Onte, 17 de xullo, o día no que comezaban as festas en Compostela, fallouse o premio que leva o nome da cidade de Álbum Ilustrado, organizado por Kalandraka e o concello.
Case 400 orixinais presentados (a pesar da pandemia que limitou a participación latinoamericana), chegados dunha vintena de países con propostas moi diferentes e orixinais.
O ganador, un libro sen palabras, Desde 1880 de Pietro Gottuso que pasa a ser o número trece dos premiados ao longo dos anos, entre Cerca, Mamá, Un gran soño, A familia C, A viaxe de Olaf, Bandada, Ícaro, Despois da chuvia, Unha última carta, A horta de Simón, Cándido e os demais e O can de Milú
Desde 1880, sen necesidade de palabras móstranos a sucesión cronolóxica a través dun anaco de fachada, dende esa data ata a actualidade máis terrible. Unha proposta histórica que en catorce láminas nos fala de 140 anos. Os dous comercios que rodean o portal, unha libraría (que se mantén ata a última das crises, a actual) e un café que pasa a ser galería de arte (para mostrarnos os cambios artísticos destes tempos); as transformaciónss a través do que pasa por diante dese anaco de rúa baixo a atenta mirada de Cronos. Un libro que nos abre o horizonte a moitas historias, todas as que queiramos ler e contar.
O xurado declarou finalista, Bola, unha proposta de Maite Gurrutxaga que trata os medos infantís achegándolle unha nova alternativa e resolución. Tamén quixeron facer unha mención especial a Pájaros da uruguaia Lucía Franco e da arxentina Natacha Ortega que nos traen un poema, enchendo de poesía as palabras, as imaxes e o percorrido do libro, que vén cantado a través dun código QR.
Tres magníficas achegas que completarán o ceo do álbumes para ledicia de maiores e pequenas/os.  


venres, 17 de xullo de 2020

Un vida nun acuario

As magníficas ilustracións de Célia Fernandes e a tradución de Anxo Tarrío nunha edicións de Hércules. 
A vida nun acuario vista por un neno pero, como se a cámara se fora aproximando ao interior... os peixes van mostrando a súa situación. Un peixe vermello, fermoso, ao que deixan só os peixes azuis e castigan tendo que comer o que a eles lles sobra. A chegada dun peixe grande e negro nunha bolsiña con auga que trae o pai do rapaz. Pasa a comer el de primeiro, os azuis de segundos e o vermello o que queda, pero o negro observa e decide falar con vermello, dálle pena velo sempre só e tan delgadiño así que se fan amigos e acompañarao a comer no seu turno. Logo, chega a enfermidade... e as cousas cambian. Humanos e peixes, un acuario e os problemas que dentro xorden, tanto de relación entre os peixes como do coidado que os humanos deben darlle. A solidariedade e a valentía como valores a defender; os enfrontamentos entre uns e outros, o busca de falsos responsables, os prexuízos como desafíos; todo isto nun álbum ilustrado de moi boa factura.

luns, 13 de xullo de 2020

O fútbol no centro do libro

Mariña e o balón é un libro de Pere Tobaruela con ilustracións de Pablo Rosendo publicado na colección Merlín para lectorado a partir de sete anos.
Así se presenta: "Mariña é unha namorada do fútbol e da poesía. Escribe poemas acotío, pero aínda non se decidiu a anotarse nun equipo de fútbol porque pensa que todo o mundo vai ser coma os seus compañeiros da clase, que sempre amolan as nenas que queren xogar co balón no recreo. Con todo, Mariña devece tanto por canear, fintar, pasar, xutar e meter gol que está disposta a solucionar este problema coa axuda das súas amigas"
Mariña, de forma suve, case sen enfrontarse, consegue que as amigas a acompañen no xogo e cando os rapaces lle tiran lonxe a pelota ela canea, finta, pasa, xuta e mete gol coa que utilizan eles para xogar, rapazas e rapaces xogan ao fútbol agás un (sempre hai un) que se nega, por iso a nena irá con seu pai á escola deportiva no fin de semana porque realmente a ela iso de xogar ao balompé gústalle e aos seus pais tamén. Unha familia sen estereotipos que aproveita as comidas para falar e rir.
O patio da escola é un lugar onde se nota moitas veces esa discriminación das nenas, porque son os rapaces os que xogan fútbol (só fútbol) e non lles deixan xogar a elas, ocuapando a maior parte do espazo e deixándoas fóra. Xa se vira en A reconquista de Antía Yáñez cando as rapazas deciden ocupar o patio poñéndolles difícil o xogo ata que os convencen de que hai máis xogos e de que todos e todas poden xogar a tódolos deportes. Agora faino Tobaruela dunha maneira diferente pero facendo fincapé no mesmo, en que todos e todas temos dereito a xogar ao que nos apeteza. 

sábado, 11 de xullo de 2020

Bibliotecas, a súa necesidade

As bibliotecas, tamén nestes tempos (e incluso máis por iso) han de ser porta democrática de acceso á información, por iso precisan de recursos que garantan a prestación dos servizos en condicións dignas.
As autoridades han de ter un liderado ideolóxico na democratización e universalización dos servizos bibliotecarios, deben dar mostras de credibilidade e apoiar as bibliotecas porque son o centro cultural, educativo, social e informativo máis importante das comunidades locais.
Elas han de estar abertas por vacacións ou por traballo, porque sempre son necesarias, en todo tipo de tempo e lugar.
Nelas está o patrimonio e a historia. Elas poden construír cidade lectora e declarar capital da lectura, se for o caso.
Un protocolo de actuación. Medidas preventivas. Coidados, pero tamén servizos.
Porque a xente necesita das bibliotecas presencialmente ou de xeito virtual.

mércores, 8 de xullo de 2020

Contar os contos

Kalandraka TV é unha canle audiovisual, unha ferramenta de fomento da lectura, un medio de comunicación cultural... e todo o que queirades engadir despois de revisar a súa "programación".
Podemos ir revisando as diferentes seccións, dende os booktrailers das novidades ao Sen fronteiras onde se recollen novas internacionais, pasando por Contos contados para ver na casa, Crónica coas súas reportaxes, Atelier coas visitas aos obradoiros dos ilustradores/as, Actualidade coas súas miradas, Contar e cantar, Onde habitan os libros nun percorrido polos seus lares, Puntos cardinais coas referencias do libro infantil, Dúas olladas co encontro entre autoría e ilustración, Libros para soñar coas lecturas destacadas   Recomendacións e Vídeos musicais. Calquera que coñeza o libro infantil se sentirá feliz de todo o que se achega dende as suas pantallas. 
Hoxe quixera determe nas contadas como esta de Olalla González de Chibos chibóns ou esta outra que fai Ana Abelenda do libro Lúa, Bea Campos de Un agasallo diferente, Paco Nogueiras con poemas de Cantarolas de Neira Vilas e Anisia Miranda.

luns, 6 de xullo de 2020

Un novo libro de Xoán Babarro

Os horizontes de Adar de Xoán Babarro publicado na colección oqueleo de Obradoiro Santillana.
Da presentación editorial: 
"Viaxe clandestina en barco, soidade, buscar comida no lixo, durmir en albergues, estar separado dos seus... Por sorte, Adar faise amigo dun can extraviado. Nese momento todo empeza a cambiar. E, a medida que vai resolvendo o enigma da misteriosa marioneta que lle aparece no peto, as novas amizades axudaranlle a albiscar unha luz no seu futuro."
Para adentrarse no misterio dos refuxiados, Babarro, acude unha vez máis a esa faceta de escritor solidario con xentes e pobos. Este é, para o meu gusto, un dos libros nos que mellor resolve ese relato dos "outros". No capítulo cero recolle os materiais que un sirio que chega a Barcelona fuxindo da guerra lle entrega, e con eles vai narrando unha sucesión de tempos que o acaban traendo a Galicia onde traballará na Escola de Idiomas. A historia dos estranxeiros que titulados nos seus países de orixe teñen que facer traballos de todo tipo naqueles aos que chegan, ata o punto de considerarse moi ben tratados cando lles pagan por pasear cans sendo filólogos.
Unha historia fermosa, chea de bondade porque Babarro non pode contar as cousas doutra maneira, a súa bonhomía lévao a escoller eses personaxes. A Adar sálvano os cans e os vellos, máis ben as vellas, esas mulleres abertas de mente e afeccións que non desconfían do outro senón que están dispostas a darlles acubillo.
Destaca, tamén, a imaxe da cuberta da autoría de Nader Sharaf.

xoves, 25 de xuño de 2020

Narrativa, sen idade

O ceo das reixas de Eli Ríos publicado na colección narrativa de Xerais.
Presentación editorial: "Noelia está presa no módulo de respecto cando na cela contigua sucede algo grave. Ela, que é cirurxiá, séntese obrigada a intervir. Logo, da dirección da prisión solicítanlle que vixíe e informe sobre a súa nova compañeira de cela, Fina, unha vella que semellaba dócil pero coa que terá que manter un pulso complicado. O ceo das reixas, de Eli Ríos, recrea o ambiente carcerario a partir de protagonistas femininas e fainos descubrir que a liberdade non sempre depende do número de barrotes que teña unha reixa. Esta novela fala da invisibilización, dos silencios, da violencia e da linguaxe que constrúen cadeas imperceptibles arredor das mulleres." 
Ben, unha historia de mulleres e de cárceres, de violencia de xénero e de pantasmas, ou non? Unha historia de poucas páxinas, poucas palabras, presentada de maneira esponxada ao estilo dos libros xuvenís (ou diríamos que aínda con máis aire?). Igual se trata dun relato curto, dun conto... pero por moitas voltas que se lle dea deseguidiña se le, pensámola un pouco, dámoslle unhas voltas, rumiamos a historia e segue a ser curta. Pódese dicir que lestes un libro nun tempo récord, pode estar feito a propósito para ser valorada a lectura e non pasar moito traballo...
Por que o digo se a min iso non me importa, pois tanto me gustan unhas como outras? Por que me poño en situación de que me digan o que non quero oír? Porque agardaba por unha nova maneira de facer as cousas que mellorara a anterior pero que non a frivolizara, que non xoguemos a escribir / publicar por reto porque a estas alturas xa sabemos que hai moita xente que sabe escribir pero o papel non é infinito e gustaríanos que se buscaran as historias, se escribiran as novelas, se publicaran as obras con algo máis de reflexión... xurdiu así, porque levo un monllo delas lidas nas que facían falla algunhas horas máis de traballo, porque semella que non se respecta debidamente ao lector ou lectora, que se trata como se non fora intelixente e diso xa temos moito, para ese cesto non facían falla corres. 

mércores, 24 de xuño de 2020

A xenerosidade do pobo do galego

Manolo Figueiras é unha desas persoas indispensables.
O seu traballo como profesor de galego, como dinamizador de iniciativas culturais, como promotor da LIXG (Literatua Infantil e Xuvenil Galega) non ten parangón.
A súa participación como xurado, as súas traducións, a creación de FILIX (Feira Internacional do Libro Infantil e Xuvenil Galego) de Chantada e do premio Rañolas de Literatura Infantil, o mantemento da páxina BLIX (Biblioteca de Literatura Infantil e Xuvenil) sen axuda de ningún tipo, a asunción de responsabilidades participando na directiva de GALIX... Todo isto fai unha suma que realmente é difícil de superar, sobre todo se observamos que non lle quita ningunha ganancia e si moitos desgustos como é normal neste noso mundo (tan cainista, din uns(unhas; tan miserable, din outros/as).
Agora, Figueiras, anda a realizar audiolibros que coloca libremente nas redes, igual que realizou videos con imaxes e músicas de noso que tamén andan ceibes polo espazo sideral. Unha homenaxe a Agustín Fernández Paz a través de O meu nome é Skywalker ou unha recolleita de contos de medo para tempo de coronavirus... Así son os xenerosos!

martes, 23 de xuño de 2020

A granxa dos animais de George Orwell

 
Animal Farm xa fora traducida ao galego por Antón López Dobao. Foi publicada por Edicións Positivas en 1992 como A revolta dos animais. Unha historia fantástica, agora aparece da man de Factoría K traducido por Fernando Moreiras.
Unha parábola (narración dun suceso finxido de que se deduce, por comparación ou semellanza, unha verdade importante ou unha ensinanza moral).
Dise que a escribiu pensando na Unión Soviética e os tempos de Stalin pero ben vale para hoxe mesmo e tranquilamente poderiamos ir poñendo nome de animal a personaxes públicos. Iso é un clásico, aquel que nos fala ao longo do tempo e sempre nos ensina. Faino sobre os líderes, os movementos sociais, as tácticas e estratexias, o enganos, o papel que cumpre cada un e, sobre todo, sobre a tristeza de non ver que a humanidade avance nada, de como observamos día a día que as cousas non son como se din pero resistimos vendo o paso do tempo.
Un auténtico visionario este Orwell, como nos demostrou en 1984 onde vimos os peores pesadelos feitos realidade e o fai, de novo, nesta rebelión animal na que tanto sofren para caer en mans peores que as que os tiñan domesticados. Igual todo se resolvía con consciencia, con estar esperta e escoitar atentamente, con non permitir nin o primeiro o engano, con denunciar cada trampa, pero aí están as ovellas a balar sempre a favor do poder, Berrón a apoiar de preto con explicacións sempre falsas as decisións de Napoleón (aquel que nomeado pola República chegou a emperador) e os cans (exército) a meter medo sempre. Os traballos dos que cren, os castigos dos que saben ou pensan mellor, os asasinatos... todo lles vale no nome da táctica. Cada vez que semella que pode haber unha saída porque o líder fixo algo mal, será quen de darlle unha volta e botarlle a culpa a quel que podería saír airoso desa fracaso seu, porque incluso dos seus fallos sacará proveito. A granxa continúa...  e antes de que sexa demasiado tarde poñédelle nome a cada político/a.
Eu, podería dicir que vin e vivín isto, que por veces me soben as cores lendo... por exemplo, cando Napoleón despois de emborracharse lles vai prohibir a eles que beban (cando nunca o fixeran) vén á lembranza unha experiencia igual ando un director ao que non atopara no colexio o inspector nos reuniu ao profesorado para dicir "Que sexa a última vez que alguén se vai sin dicir onde está". As fake news xa daquela, botarlle a culpa ao líder que desbanca de todo o malo que pode suceder, eliminar a memoria de todos/as cambiando o que se dixo polo que interesa... e esa tristeza que nos invade cando vemos que todo o esforzo foi iñútil, que Varudo o máis traballador vai morrer na peor das ignominias. SEMPRE SERÁN PORCOS!!!!!!!
Orwell que nos acompañou no 1936 loitando ao lado dos republicanos, nun esforzo de solidariedade internacional, xa veu o que había. 

venres, 19 de xuño de 2020

De álbumes e fermosura

O colar de bágoas de Franca Perini e Anna Pedrón, traducido por Xosé Ballesteros e publicado por Kalandraka.
Unha nena recollía bágoas e ía ensartándoas. As bágoas non eran todas iguais, habíaas de follas, de cristal, de cera, de caramelo, de pétalos de flor, de medicina, de resina, de area, de migallas de pan, dun mar inabarcábel... Atou o colar ao pescozo. Deixou, á beira do camiño, para que outros as colleran, as bágoas de alegría. 
Texto mínimo pero moi suxestivo e cunha mensaxe xenerosa, porque hai alguén atento á dor dos demais aos que agasalla con alegría.
Ilustracións fermosísimas, figurativas, suaves, delicadas, líricas á par dun texto poético pleno de metáforas.
Un libro que fala de emocións e de sentimentos, da sensibilidade e da poesía que anda acompañando a solidariedade.
Un colar de bágoas, unha cartografía das emocións, un prospecto para a frustración e a dor... Un deses libros fondo de armario.
 

mércores, 17 de xuño de 2020

As formigas polos libros



Aínda non hai moito que liamos A formiga fóra do carreiro cando chega a nós A formiga destemida publicada por Xerais.
María Reimóndez escribe unha historia corrida no senso de solta, lixeira, cunha unidade de ton que fai moi apetecible a súa lectura.
Préstase o mundo das formigas a crear historias de rebeldía, máis ou menos decididas, con máis ou menos vontade de enfrontarse ao formigueiro, a esa colectividade de seres que andan a unha para non diferenciarse, que coma os pequenos paxaros que se unen para debuxar un ave rapaz en voo, resistirán por actuar como unha soa, todas igual. Pois ben, sempre hai algunha que se diferencia, neste caso por despiste, porque queda pasmando e perde ás outras. Daquela, aproveita para aprender o que o mundo lle pode ensinar cando ergue a vista do chan e descobre a carricanta e o son que sae das súas membranas e observando será quen de artellar un timbal con follas, foi o que aprendeu con ela. E así continúa a cadea de encontros con diferentes animais (cabaliño do demo, zapateiros, a serpe, o rato, a ovella...) cos seus agasallos e as aprendizaxes adquiridas con cada un deles.
Ilustracións moi boas, de Iván Sende (igual que as dos libros anteriores desta autora). Expresivas, cun aquel de debuxo naturalista, algunhas personificadas; tal vez as que teñan menos interese sexan aquelas que se notan moi dixitais como a do raposo.
Detrás da historia: o problema dos humanos crueis que envelenan o río; os animais, cada un ao seu coas súas cousas; e o aviso, de vez en cando hai que saír do carreiro ou quedar nel mentres os demais se van, perder o grupo é bo para aprender porque cando vas soa están máis atenta e disposta a aprender e contactar.
Da presentación editorial: “Unha fábula sobre a ansia de coñecemento e a importancia de afrontar a vida sen prexuízos que nos limiten” A historia vai soa, cos seus pasos por diferentes animais e lugares e cun humor branco que a acompaña. Coller camiños non marcados serve para iso 

luns, 8 de xuño de 2020

O libro das Letras






















Acaba de saír do prelo o libro As Letras Galegas en caricatura  do escritor e artista plástico Heitor Picallo "O Carrapucho".
Trátase dunha proposta moi interesante pois nel recóllense os autores e autoras homenaxeadas nas Letras dende o 1963 ata o 2020.
As cubertas do deseñador Martiño Picallo achegan unha calidade que vai dende os libros á tipoloxía de letra, ese corazón que se abre entre obras para deixar pasar a primeira das homenaxeadas e o último deles.
Entre un limiar de Fina Casalderrey e un epílogo de Mercedes Queixas, unha breve semblanza do autor e unha introdución na que se explica a obra nos aspectos literarios e plásticos, para dar paso á caricatura de cada un dos homenaxeados colocada na páxina dereita que vai precedida por un texto, unha pequena biografía co ars memoriae e as obras destacadas de cada autora e autor.
Un traballo sintético para mostrar e demostrar o valor de cada un deles, para reinterpretar a imaxe e mostrarnos a súa achega á nosa cultura.
Cada detalle do libro está coidado. Nada é gratuíto. Dende o código de barras ao cosido das follas ou a bandeira que sobresae nos extremos. Porque así é Picallo, rigoroso e perfeccionista, comprometido e amigo dos símbolos, por iso, non dubides de que cada letra ou trazo teñen un sentido. Agora, a túa tarefa é interpretalo.

venres, 5 de xuño de 2020

A derradeira obra de Docampo

O pintor cego, un álbum ilustrado de Xabier Docampo ilustrado por Xosé Cobas, acaba de aparecer.
Escribimos derradeira e pártesenos algo dentro do peito. Porque queremos tanto a Docampo como Cortázar dicía respecto a Glenda (Queremos tanto a Glenda, a modo de homenaxe e Glenda Jackson). Botámolo de menos en cada páxina...
O mellor pintor dun tempo, ese que retrata o que hai detrás da máscara da cara de retratado, é chamado por un rei. O rei é malvado (cal non o é, fóra do pai da princesiña de Rubén Darío?) e encárgalle debuxar á súa muller. O que nun principio era unha sorte (non terá que facelo a el e descubrir a súa crueldade) vaise volver unha desgraza cando o pintor observa a esa muller, tempo e tempo, porque "quere abranguer e facer súa tanta beleza". O rei interpreta mal (ou ben?) as palabras do artista e castígao... a historia continúa.
Que haberá máis contraditorio que un pintor cego?
Como pintar liñas e cores sen ollos?
O pintor cego farao coa música, que leva consigo esa cinta branca, que atravesa o volume. Pintaraa, musicaraa, ata dar con ela e poder viaxar á illa onde permanecerán xuntos.
Unha vez máis os azuis e vermellos de Cobas lévannos a percorrer a historia, na que unha e outra vez seguimos chamando a Docampo.
Habería que recoller todas as súas historias contadas para organizar audiolibros, pero tamén para representar aquelas que aínda non se viron en palabras escritas.

mércores, 3 de xuño de 2020

Máis recursos para non aburrirse na casa

Para non correr máis riscos dos necesarios... a cultura pon ao servizo do público o seu bo facer.
Quen responderá a tanta xenerosidade?
Quen se acordará cando os tempos cambien?
Quen se fará consente da súa necesidade en todo tempo e abandonará unha profgramación televisiva maioritariamente inmunda para acudir a velos, a mercar os seus libros, a xogar os xogos que promoven, a escoitar as súas músicas...?
https://botons.eu/ (propostas pensadas para a corentena do Portal galego de educación)
https://aulasgalegas.org/  (proxecto global).
-          http://xogos-tradicionais-corentena.weebly.com/ (propostas de xogos e de actividades para as casas).
-          https://euficonacasa.adega.gal/ (recursos educativos “liberados” por ADEGA).
-          http://apego.gal/ (proxecto permanente para os primeiros anos... en galego).
-          http://pontenasondas.org/propostas-didacticas-para-a-corentena/ (propostas didácticas para a corentena de Ponte... nas ondas!)
-          https://botons.eu/ (propostas pensadas para a corentena do Portal galego de educación).
-          https://www.galiciale.gal/ (a biblioteca virtual galega, con acceso libre durante a corentena).
-          https://www.ogalego.eu/exercicios_de_lingua/exercicios/pasatempos/cantigas.htm (200 cantigas listas para seren cantadas).
-          https://galiciaencantada.com/lenda.asp?cat=0&id=2495 (a Enciclopedia da fantasía popular de Galicia, que sempre está dispoñible).
-          https://www.youtube.com/user/sonarboretv/videos (vídeos musicais infantís accesibles da Editorial Galaxia).
-          http://www.crtvg.es/infantil/programas (o Xabarín, con todos os seus recursos).
-          http://www.kalandraka.tv/gl/index.php (os autores/as de Kalandraka contando os seus contos).
-          https://asociacionculturaltebeosfera.blogspot.com/2020/03/tebeos-para-una-pandemia.html (cómics e tebeos “liberados”).
A catedral de Santiago en 3D. Un artigo con hipervínculos en La Cultura Social
http://laculturasocial.es/la-catedral-de-santiago-y-su-replica-medieval-en-3d/
El libro total, a biblioteca virtual de América. Libros para lectura en aberto e en soporte audiolibro.
Aqui, contos latinoamericanos nun click

martes, 2 de xuño de 2020

LITERATURA INFANTIL Y JUVENIL. SELECCIÓN OEPLI 2019

Pois si, tamén saiu xa o catálogo de Libros Infantís e Xuvenís, que publica a OEPLI cunha selección das mellores obras editadas en cada unha das linguas. A distribución vai por libros publicados e, desa maneira, como se pode observar, a lingua menos representada é a galega pois publicáronse máis libros en calquwera dos outros idiomas.
Unha lacra!
Podemos acceder ao catálogo neste enlace.

xoves, 28 de maio de 2020

O Catálogo de Libros Infantís e Xuvenís Galegos

O Catálogo de Libros Infantís e Xuvenís Galegos 2020, correspondente á produción de 2019, xa está nas redes.
Este ano, as dificultades coñecidas, impediron a realización das feiras internacionais e, polo tanto, non contamos co el en papel, neste momento, aínda que non desistimos de pensar que se imprimen aínda que sexan poucos exemplares.
Un recurso moi interesante para as bibliotecas e persoas mediadoras, para editoriais, creadores/as...
Lembremos que na páxina de GALIX posemos acceder a todos os catálogos publicados.


mércores, 27 de maio de 2020

Libros horizontais

Dende Galaxia, un produto especial. Imaxinemos un libro grande ao estilo de álbum aínda que con cubertas brandas en formato horizontal. Imaxinémolo aberto, vendo as dúas páxinas: na da esquerda cóntase unha historia e na da dereita presenta un vocabulario. Todo arredor dunha letra. 
Rimaletra, non rima pero vai de letras, a modo de abecedario. Comeza pola A e remata pola Z. 
A A anuncia, pola esquerda "Aniceto, o único abeto do arboredo" e á dereita "Aniceto polo miúdo". O miúdo vai sempre polo vocabulario, no caso citado das palabras que aparecen na historia da esquerda en negriña porque comezan ou conteñen A.
No caso da B: "Berta, a balea bailarina" será o conto e "Berta polo miúdo" o vocabulario.
Di a autora "Para os que len, e tamén, para os que están a aprender". Eles dirán.

martes, 26 de maio de 2020

Poesía, sempre necesaria

 
De vez en cando hai que volver a ela. Reconfortarse, por exemplo, con O cuarto das abellas de Antía Otero. Reler uns versos...
"Non quixera morrer
sen antes imaxinar o enterro
a roupa coa que vestirán 
o estado do corpo
as mans do maquillador
cubrindo as causas do desastre 
a posibilidade que dista entre a provocación
e o azar.
(...)
Non quixera morrer
sen que unha muller paxaro
lene coma un vimbio
cante no meu oído agudos
aos que nunca puiden chegar
malgastar con Ela pólvora fina en pardais
e por un intre vivir por riba do posible
na nosa honradez de familia numerosa que
reciclou tódolos polos do curral para facer croquetas
e vestiu
toda a roupa dos irmáns maiores que nos precederon.
Non quixera morrer
sen colocar por orde os meus amantes
abrazalos pasándolles as mans polas engurras
sendo parte delas
anaco
dos seus músculos brandos e canas  quizais tinguidas
de tapicería dos seus coches
dos fillos fillas mascotas esposas que non son eu
nesta cama que constrúo para arroupalos a todos
na escusa de telos preto e darlles as boas noites
(...)"

domingo, 24 de maio de 2020

Adeus a Heidi Kühn-Bode




















 

Heidi Hühn - Bode fixo súa a nosa lingua e adoptou o teatro infantil como o seu xénero maioritario, tres libros. Nunca agradeceremos suficientemente o seu apoio a unha lingua denostada polos seus e a un xénero minorizado.
A filóloga, intérprete, escritora e profesora Heidi Kühn Bode (Baviera, Alemania, 1945) deixounos despois de ter colaborado coa literatura galega e, en especial coa literatura infantil e xuvenil.
Unha muller alemá que se vinculou con Galicia, tal como di a Galipedia, despois de coñecer ao que sería o seu compañeiro, en Madrid, nunha manifestación antifranquista nos anos sesenta, instalándose na Coruña no 1968.
Conta cun libro de narrativa para adultos, Pomerania, meu amor no que narra a historia dunha saga familiar co pano de fondo da II Guerra Mundial e a Alemaña nazi. Unha obra con ton autobiográfico porque ela é filla e neta de refuxiados de Pomerania e Besarabia. 
Ten varias colaboracións en libros colectivos, como Alma de beiramar; "E dixo fresquiño, o libro riquiño", en Contos de vermes, libros, princesas e parrulos e A Coruña á luz das letras.
Especialista en Henry James. Traduciu ao alemán o libro de Cunqueiro Xente de aquí e de acolá, e poesías de Miguel Anxo Fernán-Vello, Luz Pozo Garza, Marica Campo, Yolanda Castaño, Xulio Valcárcel, Estíbaliz (Espinosa), María Xosé Queizán, Manuel María, María do Cebreiro, Manolo Rivas, Fran Alonso e outros poetas.
 e un monllo de infantís: 
Fideliño o casteiro, narrativa, publicada por Bruño en 1991 
Os mundiños, publicado por Edicións do Castro en 2003  e polo que obtivo o premio Estornela de teatro infantil da Fundación Neira Vilas
Teatro para contistas. Xogos infantís no escenario, publicado por Baía en 2003 
Falou un queixo, narrativa, publicada por Galaxia en 2009  
Tres mulleres do seu tempo, publicado por Baía en 2009. Nesta obra trae a tres mulleres:Brigantia (unha artista galega do século XVIII que chegou a pintar na catedral de Colonia), Xoana de Vega, (unha intelectual coruñesa educando princesas en Madrid) e María Casares (unha nena nada na Coruña que será unha gran actriz francesa).





xoves, 21 de maio de 2020

De viaxes e paseos


A viaxe de Ana de AlberteMomán con ilustracións de Lidia Nokonoko, publicado por Galaxia. 
Formato vertical con pasta dura, semellante ao de Bicos e non balas.
Ana ten sete anos e vive coa avoa no campo. Unha mañá a avoa séntese enferma e cando ela lle pide que a acompañe ao patio da escola porque quere ir a xogar coas amigas, a avoa dille que vai ter que ir soa. Cústalle traballo e cando se decide... almorza, vístese e sae. Ha de ir polo camiño sen desviarse e cando chegue alá dicirlle aos maiores que chamen á avoa para que quede tranquila sabendo que xa está alí, pero no camiño atopa a Amelia (doce anos) que a convence de que necesita un monopatín como o que ela usa para ir ata o parque da escola, volve á casa e cóntallo á avoa que lle di que xustamente por ir así de rápido Amelia non coñece o freixo que lles dá sombra. Repetirase a historia con outras nenas, coa carteira e coa mestra ata que Ana se decide, ela está disposta a camiñar a ir apreciando todo o que o camiño lle ofrece. Porque o importante é a natureza, a vida lenta, os afectos interxeracionais… e a autonomía persoal, saber que vas polo teu camiño.
Historia cunhas ilustracións con unidade e fermosura nas que o nariz dos personaxes (avoa e nena) pode ser o máis identificativo en principio, para ir abrindo as marcas doutra maneira de representación.

martes, 19 de maio de 2020

Reedicións necesarias

Oliver Button é unha nena de Tomie de Paola en tradución de Sandra e Óscar Senra Gómez, publicado por Kalandraka na colección Tras os montes.
Este libro que foi publicado por primeira vez no 1979, conta co premio Laura Ingalls 2011 / IRA-CBC CHILDREN’S CHOICE.
Un clásico no tratamento da igualdade, no asentamento das novas masculinidades, aquelas que non precisan asumir os estereotipos de xénero e pode voar libremente polos gustos e intereses, aqueles que atopan o apoio das nenas e, cada vez máis, doutros nenos que non están dispostos a sufrir o peso dunha masculinidade machista que acosa aos diferentes.
Oliver é un neno con gustos propios, sensibilidade e autoestima suficiente como para non deixarse convencer polas crenzas maioritarias. Non lle gusta facer as cousas que adoitan -ou máis ben adoitaban- ser de nenos como o fútbol, a el o que realmente lle apetece é camiñar polo bosque, saltar á corda, ler, debuxar, disfrazarse, bailar... sobre todo bailar! Traballa con tesón e co apoio da familia e a profesora; grazas a iso poderá presentarse a un concurso de talentos onde non gana, pero tamén hai que aprender a perder. 
Os insultos, as burlas ou as pintadas fan moito mal, pero todo poder reverterse. Calquera día sae o sol, de novo, e o mundo pode rir outra vez, por iso non hai que perder a esperanza e, sobre todo, non hai que deixar que eles a perdan, eles, os que achegan variedade, os diversos que van rachando prexuízos. 
 

domingo, 10 de maio de 2020

Gala do Libro 2020. Premios a traxectorias

PREMIOS ÁS TRAXECTORIAS 
Iniciativa cultural ou fomento da lectura 
Libraría Chan da Pólvora
Polo ímprobo labor que realizou a favor da poesía e da lectura, convértendose nunha libraría referente en Galicia e nun foco de dinamización arreador da poesía.
Agradécense estes recoñecementos. Chan da pólvora, unha pequena libraría nun barrio con múltiples actividades  e un libreiro que é un heroe. Din que pecha e non queremos crelo. É necesaria a xente coma el que move o que non poden facer outras máis grandes e con varios empregados. Quico Valeiras, por ti!!!!
Proxecto literario na rede 
Kalandraka TV
O xurado valorou a promoción da lectura que realiza esta canle, especialmente nos ámbitos da lectura infantil e xuvenil, con contidos audiovisuais adaptados aos gustos dos lectores máis novos.
A canle que encheu de contido o confinamento. Narracións orais, presentacións de libros, cancións e entrevistas, de todo o que se pode facer arredor do libro infatil dentro e fór ado país. Fachenda de vos e do que significades.
Xornalismo cultural 
María Yáñez
O xurado recoñeceu a traxectoria de compromiso coas novas formas de contar e co uso das ferramentas de comunicación, sumando a tradición xornalística cos medios e plataformas para contalas e sen deixar de lado os formatos da cultura popular.
María escribiu literatura infantil e se non o fixo houbo alguén que co seu nome publicou algo nos primeiros tempos da colección merlín. Ela estivo sempre nese mundo do xornalismo e as novas maneiras de mostrarse. Moi ben merecido o premio, si señora!