Unha nena con todas as da lei

 

O xeito das froitas de María Reimóndez tráenos unha protagonista moi especial. Iris, unha nena de carácter forte e conviccións seguras, que racha cos estereotipos de xénero, que se asenta na igualdade e os dereitos, pero tamén nas obrigas porque é empática e solidaria. Atención ao dato, Iris é unha rapaza galegofalante que sofre a discriminación que isto conleva nas escolas galegas actuais. Chega da casa falando galego e continúao facendo con naturalidade, pero enseguida se dá conta de que está soa, de que os demais adoptaron outro idioma e ela vai precisar valentía para manterse no seu código. Cada vez que abre a boca é como se rachara a convivencia, crea unha distorsión e será observada, por iso a voz narradora confesa: "Pero a Iris moitas veces non lle gusta falar demasiado na clase porque ser especial está ben, pero cansa". Xa ten aceptado que é singular, que non é coma os demais, pero resulta esgotador estar diferenciándose todo o tempo, facendo un esforzo que a ninguén máis se lle pide. Se Iris non fora como é, xa se tería "entregado" xa se tería pasado ao castelán, pero a nosa nena é afouta e non consente que a masa -só por ser máis- a leve ao seu rego. Falará castelán cando o pida o guión, cando estea na clase de lingua castelá pero non cando non sexa necesario. 

Na literatura infantil había que recoller estes personaxes que sofren por ser fieis ao seu, por falar a lingua do país no que naceron e no que viven, por sobrevivir a unhas políticas nefastas e a unha sociedade suicida; esas rapazas que aguantan as miradas ladeadas dos outros como se en lugar de Galicia estiveran en Caracas ou Valladolid. Eles e elas, as que están soas e en pé, mantendo a fala nos lugares xa cedidos ao inimigo (por usar termos militares), sen poder compartir a lingua vehicular cos seus compañeiros/as e o profesorado; contra todo o sistema; coma se estiveran ancoradas no "non" ou no "contra" cando son os demais os que non están no si do lugar e a lingua que corresponde.

Hai unha alcaldesa vermella no bosque

El Hematocrítico está especializado en darlle a volta ás historias, en traballar cos personaxes dos contos tradicionais en situacións moi diferentes e con personalidades moi distintas. Neste caso, en Alcaldesa Vermella, Carapuchiña vai chegar a alcaldesa, porque cando falamos de Vermella no imaxinario do Hematocrítico só pode ser ela. E como chega a alcaldesa? Pois presentándose ás elección, como debe ser, non estamos no mundo das monarquías nin dos imperios. No conto tamén aparece unha bruxa (desas que sempre poñen problemas), un xenio da lámpada (que acaba de xubilarse e xa non cumpre desexos)... pero o mellor do conto é esa Carapuchiña que cando cada un dos habitantes do bosque se pon a dicir o que quere, ela lles pide: e por que non pedimos algo para todos? Así nace a democracia e a boa xestión, traballando a favor do ben común. 

Un relato sinxelo no que as ilustracións de Mar Villar colaboran, achegando nova información, detalles humorísticos e apuntalando valores.

Na cola para a arca de Antonis Papatheodoulou con ilustracións de Iris Samartzi

Van chegando parellas de animais que se poñen á cola, dous ratiños obsérvanos curiosos. Preocúpalles chegar tarde, que a cola sexa moi longa, van contando o que é a arca, quen é Noé, o que vai suceder, xa está comezando a chover cando entran os últimos... e as páxinas ábrense sobre si mesmas nunha traca final para ver o interior... non, da arca non, do TEATRO: no seu escenario xa apareceu Noé cunha pequena barca na man para contarlles a historia do diluvio universal a todas as parellas de animais espectadores que atenden sen dicir nin pío, atentos, atentos que a función xa comezou!

O mellor agasallo para o Día do Teatro. Unha historia na que se mesturan a dramaturxia cunha narración, a realidade co mito, o teatro coa vida mesma. Que pasaría se alguén nos contara que un virus que non vemos nos castigara meténdonos nas casas sen poder saír nin abrazarnos?

Outra historia para contar "moitos anos despois".