Amosando publicacións coa etiqueta Poesía. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Poesía. Amosar todas as publicacións

luns, 29 de decembro de 2025

O premio Arume de poesía para a infancia do ano 2024: Latexos

O premio Arume de poesía para a infancia do ano 2024: Latexos de Beatriz Dourado está na rúa. Ilustrado por Irene Sanjuán e publicado por Embora.

Lembramos que o xurado destacou "a sonoridade acorde co ritmo da vida e a poesía; a utilización de recursos variados como as onomatopeas, anáforas ou metáforas, enriquecidas con fórmulas coma os caligramas e as adiviñas, que van construíndo un universo engaiolante para o lectorado máis novo; a unidade temática que xira ao redor do “corazón” coa tenrura envolvendo os versos e establecendo un diálogo co lector e a lectora a través do xogo que se facilita cun ritmo áxil que nace de versos curtos que nos conducen ata o rap."

Un poemario ao redor do corazón, hai unha razón para que sexa así e sábea ben a autora cando se emociona ao lembralo. Dedicado a Bruna "que latexa sempre en min" e "á Unidade de Cardioloxía Infantil, UCIN e UCIP do CHUAC, polos latexos que sumades ás nosas vidas". O produto que entrega Embora é un luxo. Un álbum ilustrado que xoga especialmente con dúas cores: o azul e o ocre, ben especiais as dúas e nunha combinación marabillosa. Un libro xeneroso que non escaquea esforzos por parte da editora, dende a gramaxe do papel ás imaxes que acomapañan cada poema.. Feito con todo o corazón. As ilustracións estás realizadas cunha sensibilidade extrema que, nalgunha das imaxes consegue resultados espectaculares como na que acompaña ao seguinte poema:

"A CUADRILLA DOS CONTOS

Pinocho, corazón de piñeiro; / Sereíña, corazón de sal; / Soladadiño, corazón de chumbo; / Polgariño, corazón de pan.

Porquiño, corazón de manteiga; / Brancaneves, corazón de inverno; / Pincipiño, corazón de estrela; / Alicia, corazón de nubeiro.

Conta que conta que contarei, / do de3reitiñó e do revés, / tyantos corazóns dentro da pel." 

Un magnífico libro para agasallar neste tempo de inverno! 

venres, 26 de setembro de 2025

Poesía e publicidade


Véndoche un poema de Fran Alonso afonda nesa relación entre a poesía e a publicidade. Publicado na colección Camaleón de Xerais xoga coas imaxes ata o punto de poder falar de poesía visual e resulta moi evidente a crítica ante a sociedade de consumo que utiliza a publicidade como o deus de todas as cousas. Fran Alonso está disposto a facer incursións na nova poesía, a experimentar  en todos os campos que se van abrindo con camiños polos que transitar. Xa o fixo en Cidades cando trouxo un tema diferentes á poesia infantil, en Street poems co graffiti e a improvisación rebelde, en Poemas birollos para ler coa ollos coa oralidade, a poesía visual e o grafismo, en O meu gato é un poeta co xogo, as novas tecnoloxías e a interacción entre as artes ou en Poetízate cando creou a gran antoloxía poética para mocidade. 

Así se presetna: "Un libro transgresor que dispara poemas á diana da comunicación máis poderosa do noso tempo: a publicidade". "Teñen algo que ver a poesía e a publicidade? A publicidade invade as nosas vidas, omnipresente. O que pode sorprender é que a publicidade bota man constantemente de moitos recursos propios da poesía. Ás veces, mesmo emprega a propia poesía para dirixirse a nós e tratar de convencernos. A partir da relación entre poesía e publicidade, Fran Alonso convídanos a explorar esa conexión amigable e contraditoria, interesada e diverxente, para ofrecernos un libro de poemas directos, incisivos e críticos, escritos desde contextos onde as imaxes de anuncios publicitarios nos rodean e acompañan no día a día. «Véndoche un poema» é un libro transgresor no seu concepto, desafiante e atrevido nos versos, que dispara poemas á diana da comunicación máis poderosa do noso tempo: a publicidade".

Os poemas reflexionan sobre o papel da publicidade nas nosas vidas, quere que axuden a pensar... É difícil diseccionar o obxecto amado e a publicidade sedúcenos coa súa fermosura e brevidade, non nos quere deixar pensar porque sabe que aí está o noso poder (en darnos conta de como nos quere enganar)

Dende a poesía fainos pensar en como nos minte a publicidade e se o fai ela para vendernos produtos comerciais, que non fará a propagando para vendernos ideas falsas ou candidatos asasinos do social e o futuro? Inmersos nun universo de imaxes e pequenos textos estamos ao servizo do consumo ilimitado, dun mundo que se esgota ante os nosos ollos e nós sen tempo de darnos conta de que imos cara a un futuro imposible.

Alguén o dixo antes "Poesía necesaria coma o pan de cada día". Gabriel Celaya non mentía. 

Véndoche un poema. Razoa a publicidade.

mércores, 6 de agosto de 2025

Álbum ilustrado e Libro CD

Querémoste profe de Luís Almavisca e Mar Ferrero, traducido por Maruxa Zaera e publicado por NubeOcho

Preséntase así:"Mofeta, Esquío, Raposo, Osiña, Parrulo, Ra e Coello van todos os días á escola cun sorriso porque a súa profe, Gacela, é a mellor. Apréndelles a ler, a cantar e a bailar... e ademais, escóitaos e compréndeos. Pero un día, cando chegan á aula, non hai ninguén agardando por eles. Onde está a profe Gacela? Que lle pasaría? Mofeta, Esquío, Raposo, Osiña, Parrulo, Ra e Coello deciden ir á súa casa investigar." 

Moi tenro, tanto nas ilustracións coma no texto. Este grupiño de crías que van á escola, cando descubren que a profe está enferma, visítana, fan merendas para que coma, lenlle o conto (este mesmo) cando chega a noite... O bosque está pendente da profesora e todas as criaturas dispostas a coidala (igual ata algo de máis). Nas ilustracións descubrimos que un dos alumnos vai en cadeira de rodas, polo tanto visibiliza a diversidade funcional.

A Ramona pequena vai á lúa de Pakolas aparece na colección Sonárbore de Galaxia.

Preséntase así: "Viaxa con Ramona dende os seus pensamentos ata a Lúa, dende as súas inquedanzas ata as súas xenialidades e dende o seu maxín ata onde queiras chegar. Quebra os límites con nós nesta nova aventura rockeira!"

Paco Cerdeira, Pakolas, é músico, compositor e produtor, comezou os seus pasos como membro do grupo Mamá Cabra. En 2014 forma a banda de música infantil, A Gramola Gominola, editando o seu primeiro traballo en 2015, A Gramola Gominola, para seguir con Cancións para desafinar (2017) e Bravas. O rexurdir da luz (2019), todos en Editorial Galaxia,  e tendo como eixe central o rock and roll, sendo unha proposta didáctica para os máis cativos da casa. O seu primeiro traballo en solitario sae en 2017, Pakolas (Galaxia), co apoio do Colexio Profesional de Logopedas de Galicia.

Poemas, conto coa protagonista e material de traballo no código QR.

martes, 5 de agosto de 2025

Un poemario de Elvira Ribeiro Tobío: Mar de mazá

 

Mar de mazá de Elvira Ribeiro Tobío con ilustracións de Begoña G. Arce é unha nova proposta que non nos vai deixar indiferentes. Un percorrido poético polos mares, cun poema de entrada (Convite) e outro de despedida (Maradeus), dezaseste en total, cheos de referencias. Conta a autora que levaba gardado, como a riqueza nun cofre, todas esas ideas, palabras e historias relacionadas co mar, de tal maneira que chegou o momento de recollelas nun libro. Un fermoso volume de bo tamaño que se completa cunhas ilustracións pouco comúns (neste tipo de publicación para rapazada) de Begoña G. Arce; debuxos en branco e negro cheos de misterio e suxerencias, unhas imaxes que se prestan a buscar significado e nos poñen en situación de recoñecemento, de adiviñación, de poñer a imaxinación ao servizo da busca. Xeografías propias, mapas case imposibles, cidades irreais, illas inalcanzables, natureza inviable, mundos oníricos que semellan falar de surrealismo. Se buscamos o campo semántico de mar, o noso propio léxico e imaxinario marítimo, seguramente atoparemos coincidencias con este mundo de Elvira. Porque aquí están os poetas medievais, os piratas, os sete mares, a illa do tesouro, o "nós tamén navegar" de Xohana Torres, os faros, as crebas e os tesouros.

Xa Elvira nos trouxera o mar no libro As redes de Inés de 2014, xa limitara as vocais no poemario pAlAbrAs brAncAs e 2008 para publicar a biografía de Maruja Mallo formando parte da Mulleres bravas da nosa historia e  2017 e mais o álbum ilustrado Ola!, son un bicho bóla! en 2019. Sempre situándose en territorios propios, non repetíndose, creando con toda a imaxinación e o oficio en xogo.

Un bo libro!


luns, 17 de marzo de 2025

Dous novos títulos da man de Ana Mª Fernández e Xoán Babarro

Pirata pregunta por ti de Ana Mª Fernández con ilustracións de Lili Algo publicado por Galaxia na colección Árbore a partir de dez anos.

Preséntase así: "Miau! Pirata chama cada día por ti, avoa. Semella que busca a túa sombra por toda a casa e, aínda que se faga o durmido sentado na túa butaca, as máis das veces está cun ollo aberto por se te ve pasar. Agora o teu gato é meu. Pirata xa forma parte de min, dos meus mellores amigos."

Unha alternancia de textos, na páxina esquerda a modo de diario e poemas na dereita. A poesía  ten todas as características e o oficio da autora, dende o ritmo á rima, dos magníficos recursos que usa como ninguén, tal vez neste caso indo un pouco máis alá obrigándonos a descifrar os sentimentos detrás de cada imaxe. Un exercicio de bo facer, de arte literaria ao servizo da rapazada e dunha situación común: a morte dun ser querido ao que temos que despedir da mellor maneira contándonolo e converténdoo en arte. O libro xira o redor da perda da avoa, da tristeza que a nena ha de ir superando ao longo do tempo e do caderno. 

Que facemos co que herdamos da avoa? Que pasa coa súa mascota? E cos nosos recordos que acoden a cada instante e con calquera desculpa: á hora de comer, cando vemos a súa roupa, as súas cousas, as fotos, as gafas, os seus libros... as verbas que nola lembran, a dor, a soidade, a tristeza que se vai facendo dona de nós, a esperanza de que a morte non sexa certa, as conversas silenciosas con quen xa non pode contestarnos?

Cara ao final:

"Ola, avoa! / Esta é a terceira carta que che envío, / por se tes vagar de as ler onde estás agora. / Imaxina, / hoxe hai nubes xigantes, de melocotón tinguidas, / pero cun remate de azucre no máis alto. / Todas elas pasan polo ceo do noso patio / e miran cara abaixo, / xa sabes, / por se encotran os teus ollos. O xeracio deu unha flor nova / e a cesta coas túas cousas subímola ao faiado. / Só me quedan de ti / ecos / nun calendario que se esgota."

Unhas imaxes que van dende a tenrura dunha morea de crianzas xogando no campo (ou do orixinal gato) que poden lembrarnos antigas ilustracións especialmente naif ou infantís ata outras demasiado simples nun empeño por introducilas en cada unha das páxinas e a achega de texto innecesario nas mesmas coma un empeño por deixar pegada que máis ben debería estar na lectura atenta dos textos.  

As vinte fadas de Lala Rus de Xoán Babarro está ilustrado por Ana Tasende e publicado na colección Árbore de Galaxia a partir de dez anos. O autor preséntanos a Lala Rus, unha avoa á que todo o mundo coñece polo nome do conxunto folk que fundara de nova. Ela convénceo de que as fadas existen, que se tiñan comunicado con ela moitas veces e que andan entre nós desenvolvendo ocupacións diversas dentro da sociedade; ben é certo que non se mostran máis que a contadas persoas. Este poemario responde ás cancións que a cada unha delas lle escoitou a avoa, agora o autor móstraas agardando a qeu algunha se lle mostre e poda ir engadindo o seu cantar.

Poema a poema vainos presentando as fadas, a bibliotecaria que vive entre os libros, a que mora nos cons, a que mira as mareas e recolle os plásticos, a amiga do eco que fala con ein, a que xoga ao brilé, a que salta nun pé, a que vai de visita, a que canta nas festas, a fada que chouta na corda, a que rema en traineiras, a que gaba a paisaxe, a que un día foi tímida, a que pesca de noite, a que brilla en Ortoño, a que vén coa anduriña, a que arranxa confeitos, a que voa nun u, a das serras de Oriente, a que xoga coas follas e a que pinta solpores. Cada unha delas leva connsigo un valor a defender: a arte, a observación da natureza, a escoita atenta, a alimentación saudable, o voluntariado, a música, o mar e o interior, a tiidez e a súa superación, o exercicio físico, os xogos, a hospitalidade, as diferentes variedades ligingüísticas, a ecoloxía, os seres marabillosos, a lectura, os libros e a biblioteca. Valores todos eles a ter en conta.

Un exemplo: 

"Vogas da fada que pesca de noite. 

O mexilón, fiel mensaxeiro, / cabalos de onda galgando, / cóxegas de sal no esteiro. / A vogar... a vogar.../ un barquiño de luar!/ Segredos do mar infindo / gardan en cofres secretos / as penedías do Pindo. / A vogar... a vogar.../ un barquiño de luar!/ Eu vogar, ben vogaría, / meu luceiro, pola noite/ e, meu amor, polo día. / A vogar... a vogar.../ un barquiño de luar!"

Un luxo de ritmo e riqueza léxica 

Da presetnación editorial; "Lala Rus descóbrenos unhas fadas que cantan as súas propias cancións, mais tamén exercen de bibliotecarias, pescantinas, adestradoras, labregas, actrices, voluntarias en oenegués, fotógrafas... Ademais, por teren a condición de fantásticas, poden ir aos salóns de peitado de sereas, ser amigas do Eco, xogar coas nubes, competir en carreiras de canguros e voar no cantar do cuco."

Ilustracións nas que as cores ocre, laranxa e tella e nas que a ilustradora se empeña en poñerlle estrañas orellas ás fadas, de verdade as teñen?

mércores, 15 de xaneiro de 2025

Unha nova obra de Miguel Alonso e Luz Beloso

O tándem Miguel A.Alonso e Luz Beloso é quen de crear uns produtos moi especiais. O último é O soño de Emma publicado por Embora.

As imaxes características de Luz, coas nenas bonecas de ollos grandes, gardas dun colorido impresionante nas que as figuras de paisaxe se transforman en figuras xeométricas xogando cunha tonalidade de fondo (laranxa ou azul), unhas mulleres en zancos debuxando as letras, o texto en estrofas co versos de catro sílabas preséntanos a nena, unha letra que forma parte do seu nome e debemos adiviñar con algunha outra pista tanto textual como gráfica pois aparece representadade maneira persoanalizada a modo dun boneco de peluche, a letra soña con ser número para pode sumar cousas boas e restar as malas, as referencias á Georges Seurat (tarde festiva no parque), as gardas e demais casas a Paul Klee, nas cores e as formas redondeadas Sonia Delaunay, figuras de Picasso especialmente do Guernika e de Goya. Un percorrido polos artistas que a emocionan para acompañar os versos de Alonso que xogan con letras e números que se moven entre os naturais, enteiros, racionais... pero, sobre todo, entre a bondade e a maldade, o que se debe sumar para levalo con ós e o que se debe restar para deixar atrás, para sempre. Para que imos querer as guerras, o odio, a morte, a fame ou a envexa?

Así se presenta: "Qué teñen en común Emma, unha vogal, os números e a pintura?

Pero ela quería ser un número,

soñaba con sumar

bicos, amigos, paxaros,

voces e nubes de lento pasar.

Pero tamén quería ser un número

tamén para restar

envexar, fame, morte,

odio e guerras de triste vagar."

Unha obra realmente moi persoal dun escritor e unha ilustradora, sempre dispostos a crear un novo a orixinal libro.

mércores, 3 de xullo de 2024

Novidades varias

Cholo e Nela XX anos dando a nota é un libro CD, poesía e música da man segundo se di na cuberta "20 anos dando a nota" (e tamén "XX convivencia de educación infantil") de Pai edicións que segundo se di na presentación editorial "Este disco é un recoñecemento a todas as persoas que, integradas en sucesivos equipos, participaron en maior ou menor medida no proxecto que hoxe en día constitúe Cholo e Nela, Cholo un globo do País da Fantasía e Nela unha pinga de auga do río Sil. Un proxecto de plena actualidade nas bisbarras do oriente ourensán e que quere darse a coñecer noutras partes da nosa xeografía. Un proxecto que pon en valor o idioma, a nosa lingua, o galego, como canle acaída e normalizada para imaxinar e descubrir e para achegármonos a outras linguas e culturas." Porque en 1997 da maneira máis espontánea e inesperada, un grupo de m3stres e mestras de educaicón infantil comezou unha convovencia de educación infantil: unhas xornada de festa para toda a comunidade educativa (Nenos e nenas, familias e profesorado compartían unha xornadalúdica e educativa, buscando suxerir, engaiolar e descubrir, buscando que o alumnado das vilas, cidades e aldeas compartisen momentos de felicidade e diversión, cada ano nunsitio distinto, coñecendo e descubrindo valores e diversidade. 

Vermellón de Aroa R. Cao con ilstracións de Alba Lugo está publicado por DABIDI-BÚ. Da presentación: "Vermellón é un camaleón cunha gran preocupación. As súas escamas cambian de cor segundo as súas emocións e cre que a maneira de lograr mimetizarse co ambiente e pasar desapercibido como o resto de camaleóns éreprimiroquesinte.Non tardará moito tempo en comprobar o equivocado que está... Cos valores implícitos: Intelixencia emocional, empatía, aceptación e respecto por un mesmo (amor propio), expresividade." 

Un libro sobre as emocións que tan de moda están, un libro co didactismo que tan de moda está... Expresar con palabras as emocións para que elas non lle poñan cor ao corpo e o deixen á intemperie dos depredadores. Verbalizar e rodearse de agarimo é a solución, polo que apuntan.

xoves, 9 de novembro de 2023

De Xosé Tomás e a AS-PG un libro ao redor de Rosalía de Castro

 

Cando penso que te fuches é unha obra de Xosé Tomas que aborda dende a perspectiva plástica a obra de Rosalía. En palabras do autor este poema é, de principio a fin, unha gota de auga que cae nunha poza e  se espalla en todas direccións. As imaxes suxeridas e que suxiren interpretacións e abren fiestras a que cada unha de nós a sinta nos momentos vitais persoais.

En branco e negro, buscando o expresionismo, espindo as imaxes de artificios, para chegar á pureza da mensaxe, crúa e directa. Dende ilustracións a recreacións, de novas interpretacións a creacións noutro ámbito, da banda deseñada á actualización da mensaxe, Xosé Tomás toma os poemas para convertelos en imaxes que acompañan as palabras dun xeito tan contundente como nese "Sen niño" de Follas Novas no que as imaxes de guerra e desa pomba da paz convertida nun xoguete a corda que non pode facer nada por si mesma, no medio dunha guerra na que a rapazada sofre. Realismo e simbolismo, actualización da mensaxe e sensibilidade pura.

venres, 3 de febreiro de 2023

Novidades

 Imos vendo...

Portugal de Carlos Meixide. A continuidade da serie protagonizada polos cinco amigos (Anabel, Roi, Suso, Fátima e mais a Rula), que neste caso e despois do pasamento do avó de Roi viaxan ao país veciño para enfrontarse a novas aventuras. Sempre lembro aqueles primeiros de título monosílabo (Ons e Cans) para continuar con máis sílabas e topónimos (Guitiriz e Arousa), desembocando, neste caso, no nome dun país (Portugal)

Amiga lúa, amigo mar de Claudia Castro e Luz Beloso, publicado por Galaxia. Poemas tecidos a partir doutros versos de escritoras estranxeiras (maioritariaente) que, segundo a presentación editorial "nos fan vogar por augas salgadas ao abeiro do luar".

O país dos raposos de Andrián Noia, 2º premio da Xuventude crea 2021 na categoría "Novela curta". Unha distopía, unha historia que xa comeza co máximo de violencia e á que lle debería ter dado un tempo para repousala e mellorala  tanto no continente como no contido. Porque podía ter dado algo moi especial... A présa mátanos. Así se presenta: "Nun país calquera, a vida cotiá vese alterada pola sublevación dun grupo terrorista que quere impoñer un réxime violento. Dous irmáns, membros da alta Administración do extinto Estado democrático, son obrigados a colaborar na nova causa. Con todo, a sociedade en vías de construción nace da vontade persoal dun individuo, aflixido polos seus traumas máis profundos. Amor, violencia, hipocrisía e distopía son os temas que se mergullan nesta historia inverosímil, pero factible. Así e todo, ninguén coñece, a ciencia certa, cal é o seu porvir"

mércores, 9 de novembro de 2022

Un libro solidario: "Soños de Cajamarca" de Antela editorial

Un libro solidario: "Soños de Cajamarca" de Antela editorial conta con textos dos seuintes autores e autoras: An Alfaya, Miguel Ángel Alonso, Rebeca Álvarez, Concha Blanco, María Canosa, Paula Carballeira, Ramón Caride, Xavier Estévez, Antonio M. Fraga, Antonio García Teijeiro, Carlos Labraña, Iria Misa, Pere Tobaruela e Antía Yáñez. A portada e o marcalecturas é de de Iván R. 

Dende a poesía de Miguel Ángel Alonso, Concha Blanco, Ramón Caride e Antonio García Teijeiro, o teatro de Carlos Labraña e as narracións dos demais que se moven maioritariamente no mundo da fantasía. 

Como mostra, un petisco de Caride:

"O libro

É un paralelepípedo 

-palabra ben rara, 

quen a inventaría?-

con mil follas brancas, 

unha riba doutra,

por elas camiñan

letras en rigleiras, 

coma formiguiñas 

carrexando historias."

Así se presenta: "Soños de Cajamarca reúne nun só volume catorce relatos de Literatura infantil e xuvenil obra de destacados autores do noso panorama nacional. A través das súas verbas coñeceremos historias fantásticas que farán voar a nosa imaxinación á vez que alentan as ilusións de centos de nenas e nenos que residen en apartadas rexións dos Andes, no Perú. Porque este proxecto colectivo nace con alma solidaria: apoiar o traballo que a ONG Aulas Abiertas está a levar a cabo no país andino a través da cesión de tódolos beneficios que os escritores participantes perciban por esta obra."

luns, 3 de outubro de 2022

Un novo libro de Xosé Iglesias

Despois de Nación mar, o libro no que os cetáceos se converten en naves ou viceversa, Xosé Iglesias publica unha nova obra (Luces da Costa da Morte. 12 postais dende a fin do mundo. 12 poemas oceánicos) na que estes animais e os faros da costa da morte se fan protagonistas. Autor e ilustrador, poemas ao redor de cada un dos faros e ilustracións que poden ser postais e tratarse como tales.

Un novo formato de libro, despois da orixinalidade do anterior. Con el imos percorrendo unha ducia de faros de poemas: o das Illas Sisargas, Punta Nariga, Roncudo, Laxe, Cabo Vilán, Punta da Barca, Touriñçan, Cabo Fisterra, Cabo de Cee, Carrumeiro, Illa Lobeira e Lariño.   

O autor, home de mar (patrón de pesca e de costa, armador do buque Primero Villar), con poemas "feitos dende o océano" e estes libros nos que as palabras veñen ao par das imaxes, e todo da súa man.

Edición de Bululú

mércores, 21 de setembro de 2022

Os ilustradores: Víctor Rivas e Xosé Cobas


Os dous últimos libros de Antonio García Teijeiro fan que nos deteñamos nos artistas que os ilustran. No xardín do poeta, unha homejaxe a Lorca, publicada colección Merlín, conta cunhas imaxes marabillosas de Víctor Rivas. Un traballo impresionante, pola calidade e a abundancia. Semella un agasallo ao autor. Rivas déixase levar no tempo de pandemia a suma imaxe tras imaxe ata crear un produto do que o autor debe sentirse máis que orgulloso. 

Igual pasa con Que demo de monicreque! publicado por Galaxia. Aquí é Xosé Cobas o que asume o reto de acompañar o texto de García Teijeiro cunhas ilustracións tamén abundantes e de moita calidade. Unha historia ao redor dun poeta en horas baixas ao que vai axudar un monicreque a espertar a creatividade grazas a un saco de palabras. Desa bolsa e desas verbas van nacer poemas, o que fai que o libro combine prosa e verso. A xenerosidade de Cobas lévao máis alá das ilustracións ata realizar o retrato do poeta e o propio que coloca nas lapelas.

Dúas obras que lembraremos. Dous ilustradores demostrando a súa valía.

xoves, 16 de xuño de 2022

Un poema feito libro e canción

Ana e a lúa lueira de Toño Núñez con ilustracións de Noemí López e música de Fernando Gómez Jácome.

Así se presenta: "Na beira do mar. No canto da praia. Nunha casiña branca. Unha nena vivía. A nena tiña medo. Porque un ogro. Comela quería. Mais… a nena tiña una amiga. Que no alto vivía. Era a lúa lueira. Que de nai ela facía. Porque a nena mariñeira. A pobre, nai ela non tiña."

Unha historia triste e lírica, un poema que se fai libro cun par de cuartetas en cada plana. Enmarcadas polas magníficas imaxes de Noemí, co seu estilo propio, cheo de curvas coma os nosos castros, cunhas cores que se dilúen como ela sabe, cunhas casas que semellan de chocolate a piques de caer, con lúas que sorrín e o afecto que tenta suplir o que falta. Esas árbores redondas, eses pelos cara adiante, a gran diferenza entre os adultos e os pequenos case xigantes e ananos. As sombras malignas que espreitan detrás da noite, que converten o día en escuridade...   

A historia condúcenos a outra sobre abusos, Monstro de ollos vermellos, porque de novo hai un adulto que espreita a nena orfa de nai mentres o pai vai ao mar. Vai ser a lúa, vixiante, quen salve a nena cegando coa súa luz ao ogro. Chamémoslle anxo da garda, adulto titor ou tribo coidadora, o bo é que alguén coide das crianzas e as libre de todo mal, evite esas malas experiencias que van provocar medos a eses seres que son confiados por natureza. En cada plana, á esquerda, nunha estrofa o percorrido da historia, á dereita, en maiúsculas outra estrofa co poema que se canta e di:

Lúa de azucre, / lúa de sal, / lúa de río, lúa de mar. / Nena cativa / que anda a soñar / coa cara en flor / da súa mamá. (...) Esta é a parte que se converte en canción tal como aparece no pentagrama co que finaliza o libro. 

Unha obra a ter en conta, por múltiples razóns.

xoves, 12 de maio de 2022

Libros de gran formato: Camiñando camiñando e A estrambótica volta ao mundo en oitenta días


Libro do Camiño: Camiñando camiñando

Camiñando camiñando de Xosé Luna con ilustracións de Olaya Naveira, publicado por Bolanda

Gran formato nun xogo de deseño e ilustración, con poemas ao redor do camiño, esa estrada da vida á que Luna se refiere Camiñando camiñando... a estrada da vida imos andando á que acompañan pequenos anacos poéticos doutros autores como Nicolás Guillén, Lorca, Machado, Rosalía, Castelao... e remata cuns haukus do camiño. 

A estrambótica volta ao mundo en oitenta días de Pinto e Chinto, publicado por Bululú.

A historia de Verne contada co humor desta parella que é quen de atopar o lado cómico de calquera situación, de aí que avisen aos posibles lectores e lectoras: "(...) os autores recomendámosche que leves posto traxe de mergullador cando chegues ao episodio do océano. E que se agora estás cun chapeu na cabeza, cando chegues á páxina dos tornados o suxeites ara que non che voe. E que te abrigues ben cando chegues ao parágrafo onde aparece a montaña. E que poñas un traxe ignífugo cando chegues ás liñas onde se flaa dunha gran fogueira. E que leas este libro á sombra cando chegues ás partes do relato nas que loce o sol. E que abras o paraugas e te calces botas de augacando cheguesa esa pasaxe na que chove".

Preparados/as entramos nunha historia que é a mesma e distinta á vez.

xoves, 17 de marzo de 2022

Libros para cambiar o mundo, para poetizalo

Cambiemos o mundo con texto e imaxes dos nenos e nenas das bibliotecas públicas de Santiago de Compostela, Ourense, A Coruña e Pontevedra. O libro é o resultado dos traballos da rapazada participante nos obradoiros de educación ambiental do proxecto Reinventar o mundo. Editora Capicúa, 2021, ao abeiro do Xacobeo 2021.

Cancións para Ana Lúa de Xavier Seoane con ilustracións de Correa Corredoira. Dous autores de adultos levan a cabo un libro infantil. Da presentación editorial: "Hai quen oíu cantar o cervo. E sentiu o paso do unicornio. E viu saír a lúa do pozo. E coñeceu a existencia dos trevos de sete follas. Destas e moitas outras cousas fala este fermoso canto poético á infancia. Se a poesía é irmá da música, estes poemas, de ritmo tan marcado, son un cántico á maxia, á fantasía e á imaxinación dos nenos e nenas. Escritos polo poeta e escritor Xavier Seoane, están magnificamente ilustrados por un dos máis recoñecidos artistas galegos do noso tempo, Xavier Correa Corredoira, que soubo traducir os poemas en imaxes de alta creatividade, beleza e lirismo." No estilo propio de cada un dos dous, achegando ao libro infantil a súa maxia...

domingo, 27 de febreiro de 2022

Arredor de Rosalía

Despois do seu día, atopo, unha publicación de hai tempo que non coñecía, Rosalía cos rapaces. Trátase dunha escolma comentada por Filgueira Valverde e ilustrada por Alfredo González, publicada pola Consellería da Presidencia, Servicio Central de Publicaciones, D.L. en 1985.

Nunca é tarde para volver a unha publicación.  

Unha iniciativa que nos parece magnífica é o da Biblioteca Nacional e un grupo de biólogos e María do Cebreiro, realizando o herbario no que se recollen as plantas ás que fai referencia Rosalía na súa obra.

martes, 16 de novembro de 2021

De poesía...

 
Un par de libros de poesía, un para adolescentes cun título moi descritivo pero non sei se gustoso Oh, capitán! Poemas de Walt Whitman para a xente do instituto, unha escola e tradución de Penélope Pedreira, publicada polo selo Sushi Books. Dela dise: "A selección dos poemas que compoñen esta antoloxía f-ixose seguindo dous criterios pricipais: que fose de itnerese para un lector ou le ctora novo (alia ser conasciente da ambiguidade do termo) e que fose representativa en canto ós temas e o seu tratamento por parte do autor".

Trátase dunha edición biblingüe inglés galego na que tal como cita a tradutora "Walt interpelaravos e verédesvos na obriga de darlle unha resposta, pero o esforzo valerá a pena."

Unha cata:

"Oh capitán, meu capitán! A nosa terrible viaxe terminou, /o barco soportou cada escollo, conseguimos o premio /desexado, / o porto está preto, oio as campás, a xente está exultante, / os ollos postos na firme quilla, no navío adusto e audaz, / mais, oh, corazón, corazón, corazón!, / oh pingas de rubio sangue, / na cuberta onde xace o meu capitán, / derrotado, frío e morto."

E, sen que ninguén o diga, estaremos recordando a escena do filme no que o profesor sube a unha mesa e recita o poema...

Paleta planeta de Yolanda Castaño con ilustracións de Xosé Tomás. Di a presentación editorial: Microhistorias nas que desaparecen os límites físicos da realidade: en cada unha destas composicións oníricas crean pequenos mundos autónomos capaces de reunir elementos tanxibles e intanxibles nun mesmo lenzo, mentres reflicten o seu amor á natureza, o pacifismo, o interese por outras culturas ou a súa paixón pola vida. Paleta Planeta traballa o gusto polo xénero poético, a conexión entre as artes, un cosmopolitismo nada eurocentrista, a identificación das propias emocións e a súa expresión a través de linguaxes creativas." 

Cada par de páxinas unha cor, uns versos que xogan con esas tonalidades para entregarnos un libros para mirar moi detidamente e para ler de xeito pausado. 

O outro libro de poesía vai destinado a primeiro lecgtorado. Trátase de Ana e a lúeira, un conto musicado de Toño Núñez, cunhas magníficas ilustracións de Noemí López no seu caracterñistico estilo e, neste caso en tons suaves, e música de Fernando Gómez Jácome, á que accedemos por medio dunha partitura que aparece nas últimas páxinas ou escoitándoa por medio dun código QR. Un pequeno libro de tapas duras no que se xoga con todas estas expresión e un texto que na páxina da esquerda aparece en letras minúsculas e na dereita en maiúsculas, a modo de retrouso. Unha fermosa historia na que a lúa intervén para protexer a nena orfa.



luns, 27 de setembro de 2021

Poesía en formato álbum

 

Soños de Pere Tobaruela con ilustracións  de Víctor Boullón, publicado na olección Verdemar da editorial Alvarellos. Din os autores: "Palíndromo, do grego palin e dromos: volver e ir para atrás. Ou dito doutra maneira: xogar coas palabras. Pois a Víctor e a Pere non só nos gusta xogar coas palabras, tamén xogamos coas imaxes. Pasámolo ben así e agardamos que as lectoras e lectores que vos mergulledes neste conto de SoñoS tamén o pasedes de marabilla. Levamos uns anos facendo proxectos xuntos, pero nunca fixemos un libro coma este, no que deixamos voar a nosa imaxinación ata límites insospeitados. Máis nada, xoguemos, soñemos!». Unhas ilustracións con fondos case de papel pintado con elementos que se repiten. Un libro de palíndromos, composto de textos que poden lerse igual de esquerda a dereita que de dereita a esquerda. Un libro para xogar e descobrir as posibilidades do idioma, para divertirse lendo e seguir facéndoo buscando novas palabras ou o espello / reflexo / simetría da imaxe.

O voo da bubela, escrito e ilustrado por Miguel Anxo Romero López, publicado por Embora. Unha ducia de poemas. Poesía con certa rima, con certas imaxes, algunha delas mostrando a diversidade familiar, poesía para ler rodeada de ilustracións a base de aguadas.   


mércores, 19 de maio de 2021

Gianni Rodari, sempre

Un novo libro de Rodari, neste caso na colección 7 leguas de Kalandraka. Un libro que chega coas ilustracións de Federico Delicado que acaba de recibir o premio Lazarillo a Álbum Ilustrado 2020 e que tamén recibiu o premio Internacional Compostela por Ícaro. Un libro que leva o logo de 100 Gianni Rodari para lembrar que no 2020 cumpriuse un século do seu nacemento. Este mago das letras infantís, xa conta con bastante obra traducida ao galego, conta en Kalandraka con Gelsomino no país dos mentiráns, Era dúas veces o barón Lamberto, Que fai falta?, Inventando número, Gramática da fantasía, Contos por teléfono, Confundindo historias e agora acaba de aparecer Axente X-99. Contos e versos do espazoSete capítulos nos que o Axente X-99 (que recibe o seu nome, do tempo que pasou traballando como gardián do radiofaro no asterioide X-99) vai contando as súas expedicións a outros planetas dende a súa base para dar conta do que alí sucedía e faino como se respondera a unha entrevista. Así, vai saíndo á luz a súa relación coa compañeira que alivia a súa soidade (a cabra Renata, da que non se separa porque adora o seu leite) e o paso polo planeta Miro onde uns simios coñecen o lume grazas a el e acaban creando unha industria alimentaria, ao planeta vexetal Parco onde as árbores teñen unha linguaxe propia que acabará descubrindo, ao planeta dos xoguetes habitado por nenos e nenas que están alí como de campamento pero absolutamente sós, o encontro coas arañas do cosmos, a viaxe a Kama onde descobre a intelixencia das abellas que lle salvan a vida conducíndoo a un búnker e sinalándolle o camiño á cidade, ou de cando foron visitados por uns habitantes de Noot que pretendían chantaxear ás autoridades do seu país pero desistiron cando coñeceron a cabra e se puxeron a adorala pensando que lles traía unha mensaxe dende o país dos deuses, a viaxe ao planeta Osiris e a descuberta da función das bolsas de plástico que cada habitante levaba colgada da cintura... porque no universo hai de todo e para todos os gustos, só fai falta unha imaxinación como a de Rodari para crear mundos espectaculares. O importante aquí, é ter atopado o ilustrador capaz de acompañalo nesta aventura, de ter garuxado un par de personaxes astronautas que se moven polo espazo entre a estética do pasado e a do futuro, como atendendo á fantasía dos que nos antecederon na creación de mundos futuros. esa idea percorre as páxinas, como o fai o longo nariz de X-99 que ten un aire a Pinocho e as súas mentiras. A seguir, quince "Poemas para rir do planeta das árbores de Nadal" nos que o absurdo e o humor ocupan un bo espazo. E atopamos entre as rimas dende unha tenda de narices para mercar a que gustes, unha guía telefónica para atender todas as consultas, unha meiga espacial e un garda de tráfico, un duelo de palabras case a modo de binomio fantástico, unha ensalada de contos, un elefante mentirán ou uns cabaliños de atracción que sempre se consideran ganadores, o paseo dos números 8 e 4, o que peta pedindo permiso para saír da súa casa, unha adiviña... ou este que me gusta moito:

A palabra "palacio". Este era un cabaleiro / que á palabra "palacio" / marchou vivir de alugeurio. / Alí non tiña paredes / e zafreaba o vento. / Tampouco non tiña teito / e chovía arreo dentro. /Daquela a aquel señor / ocorréuselle vestir / outra palabra: "abrigo", / pero a auga e a tramontanan/ chegábanlle ao embigo. / Por estar sepre mollado, / colleu un bo arrefriado. / Por volta dunha semana, / tomou a palabra "menciña" (acotío á tardiña). / Todo aquilo rematou / cando a Cruz Vermella chegou. / De non lle ir, polo tanto, / estaría soterrado / na palabra "camposanto".    

 


luns, 22 de marzo de 2021

21 de marzo, día internacional de poesía

 https://cadernodacritica.files.wordpress.com/2020/12/cuberta-definitiva-nos-outras-1-416x573-1.jpg

O calendario do Libro e da Lectura asume esta conmemoración seguindo o ditado da UNESCO que declarou o 21 de marzo, de cada ano, Día Mundial da Poesía, dende 1999.vNa súa declaración di que a poesía é unha das formas máis prezadas da expresión e identidade lingüística da humanidade. A poesía, practicada ao longo da Hª, en todas as culturas e en todos os continentes, fala da nosa humanidade común e dos nosos valores compartidos, transformando o poema máis simple nun poderoso catalizador do diálogo e a paz. Considera a UNESCO que celebrar este día é unha maneira de apoiar a diversidade lingüística a través da expresión poética fomentando a visibilización daquelas linguas que se atopan en perigo. Unha ocasión para honrar os poetas e as poetas, para revivir tradicións orais, promover a lectura, a escritura e aumentar a presenza da poesía nos medios de comunicación.

Esta vez queremos presentar un libro...

A editorial Chan daPólvora, dirixida polo poeta e xornalista Antón Lopo, puxo en marcha a colección Udra de poesía infantil. Só ten dous libros, pero moi ben escollidos. O primeiro, Tinta de luz  foi unha colaboración entre os irmáns Álvarez Cáccamo: Pepe nos poemas e Berta Cáccamo (a artista contemporánea con exposicións nos nosos mellores museos) nas ilustracións. Hai un par de meses sacou á luz un libro de Marica Campo ilustrado por outra artista contemporánea, Menchu Lamas. O seu título é Nos outras. Escollín este libro polo que supón esta colaboración entre dúas mulleres que proveñen de campos diferentes e nos entregan un produto moi actual, cheo de oficio e calidade, a todos os niveis. Ramón Nicolás, escribe en Caderno da crítica acerca das imaxes: “ese estoupido cromático e esa enerxía innata que arrastran as imaxes de Menchu Lamas coas súas recorrentes mans abertas como símbolo de unión colectiva que, dalgún xeito, articulan un convite á integración e á confluencia nos valores do respecto á igualdade do ser humano” E continúa... “O libro abeirase a unha temática moi concreta que dirixe a súa ollada cara á diversidade, algo máis necesario que nunca nestes tempos de confusión. Velaí como as composicións de Marica Campo percorren, con claridade expositiva e ritmo propio, a cerna de asuntos como son a paz, a solidariedade, o cultivo da liberdade persoal e o amentado respecto ás persoas que posúen as súas propias características: un camiño operativo para combater, por extensión, os prexuízos sociais, os estereotipos ou o acoso escolar e non só. Un libro, ademais, editado requintadamente. Oxalá sexa moi lido.”

Un bocadiño:

Auriga sen cabalo

Vai en cadeira de rodas

a soñar que é un auriga.

Hai festa grande e o pobo

acode a velo na liza.

O circo estala en aplausos 

e os aplausos en cantigas,

as cantigas en historias

que contan cousas moi lindas,

como aquela dun rapaz

que está tolleito e camiña

polo carreiro dos soños.

Leva as rédeas ben sostidas

e o cabalo que non hai

ten orballadas as crinas.