Premio Lazarillo para unha obra galega

Unha vez máis, é unha obra galega a que resulta ganadora deste premio que é o máis antigo da LIX.

Trátase de Rusgalia de Andrea Maceiras

Así o conta a OEPLI, quen o convoca.

E asi volo conto eu. O ano pasado conseguiuse un ex aequo con A balada dos unicornios de Ledicia Costas. No 2015 tamén o acadara ledicia Costas con A vida secreta das mulleres planta e o anteior María Solar con O meu pesadelo favorito. Quen dá máis?

Optaron este ano ao premio Lazarillo de creación literatira un total de 119 obras, das cuales 69 son en narrativa, 36 en poesía e 14 en teatro. De todas elas 108 están escritas en castelán, 9 en galego e 2 en catalán. E ganou unha galega!!!!

E para seguir dándonos os parabéns, lembramos a imaxe do premio, elaborada polo tamén galego Xan López Domínguez 

Somos unha potenssssia! Lástima que non temos... quen non defenda.

Outro libro, de narrativa.

Unha misión para Clara de Marica Campo, con cuberta ilustrada por Estelí Meza, publicado na colecciñón Oqueleo de Santillana Obradoiro. Clara ten dez anos e un día sucede algo que a pon en contacto cun misterioso mundo. Na porta aparece un estra.o rapaz na porta da casa, ao primeiro non conta nada porque ten prohibido abrir sen saber a quen, logo descobre que seu pai que ten un cargo na Administración relacionado co medio ambiente tamén tivera unha experiebcia semellante... O misterior entrea na súa vida para rematrar sendo quen de entender a fala da natureza e poder comunicarse coas árbores, desa maneira poderá facer o posible para mellorar a situación na que se atopan. Elfos e trasnos, cancións dos Beatles ou a carta do indio Seatle, amor á natureza e defensa da muller. Un léxico rico, unha tradición presente e reelaborada, soños que abren portas, familias estruturadas e sen problemas e... unha nena cunha misión. 

Libros e máis libros

María Reimóndez, neste ano 2018, publica tamén O xeito das froitas, con ilustracións de Alicia Varela, na colección Oqueleo do selo Santillana Obradoiro.

Toca, neste caso, unha tecla que non lle temos escoitado, o mundo visto polos ollos dunha nena que confunde unhas cousas con outras, que non se aclara demasiado co espazo dos adultos e vai producindo no lector ou lectora unha certa comicidade. Ese humor non estivera antes aí. 

O que si estaba era a autonomía da nena, esa capacidade para ser ela mesma importe ou non aos demais, de vivir en paralelo á realidade dos outros sen importarlle demasiado cal sexa a impresión que produce. O contexto: complicado; unha familia na que antes o pai e logo a nai van perder o emprego; un irmá adolescente moi preocupado polo corpo e a roupa que ás veces crea os seus problemas... pero todo se vai resolvendo coa axuda da avoa e a casa da aldea. Vivir nesa casa supón poder traballar na xastraría do avó, alí seu pai enténdese ás mil marabillas e o irmá coñecerá a felicidade de facer a propia roupa lonxe de prexuízos. A nai imparte clases de inglés para a rapazada da aldea: uns poderán pagarlle e outros non, porque os tempos so os que son, pero a familia é comprensiva e solidaria, así que a todo se lle busca solución. Porque o afecto todo o pode, case podemos escoitar, porque nas crises podemos agarrarnos a algo... só é cousa de non poñer trabas. Mentres sucede todo isto, Iris, que non crea problema coa comida ou a roupa, atopa cun boneco que non é máis nin menos que unha mazá feita con retallos, e comeza a soñar con diferentes froitas. 
É de destacar a presenza do galego na boca desa rapaza que é teimuda e actúa na súa defensa.  

Na presentación editorial podemos ler: "Un libro rebelde, que fala doutros xeitos de vivir desde o humor, a fantasía e a esperanza" e confirmámolo, un libro optimista para tempos que non o son!

Un libro de teatro infantil

A formiga fóra do carreiro
Da autoría de Raquel Castro e con ilustracións de Ángela Álvarez, (que xa conta con A vendedora de palabras, A meiga e o emperador, A princesa e o labrego, A Carapuchiña pasa da carapu, As terapias da doutora Ledicia) publicada na colección Árbore de Galaxia. Grazas, sexan dadas, por ter en conta este xénero que moitas veces semella desaparecido.

Dúas pulgas, unha araña, unha eiruga que se transforma en bolboreta, unha mosca... e unha formiga fóra do carreiro. Dous actos, no primeiro a bolboreta é eiruga, no segundo a eiruga é bolboreta. O primeiro acto na campo, o segundo no circo. 

A formiga vaise do carreiro a buscar aventuras, pero, sobre todo, busca o seu destino que considera diferente ao das súas compañeiras que se pasan a vida facendo o mesmo, sen saír da fileira. O perigo da araña, sempre presente, disposta a cazar. A inocencia da formiga que a vai salvando... grazas aos demais. 
Aínda que irregular e cunha segunda parte sen tan ritmo coo a primeira, trátase dunha peza teatral para ler e representar. Unhas ilustracións personificadas. Teatro, sempre teatro!!!

"O puño e a letra" de Yolanda Castaño e 40 autores de banda deseñada

Porque a poesía está viva, moi viva.

Porque algunha debe ser a razón pola que o Instituto Cervantes declarou no ano 2019 como sector estratçexico a poesía galega.

Porque xa Antón Cortizas nos explicara (en Zoonetos)

"Cando escribimos pensamentos utilizando as palabras de forma algo especial, cambiando o seu significado real por outro imaxinado, facemos poesía.

Cando escribimos buscando o ritmo e a musicalidade das palabras e das oracións, facemos poesía.

Cando escribimos palabras que soan de forma semerllante, facemos rimas, e as rimas son poesía."

Subimos banzos na idade dos lectores e lectoras para falar dun novo libro.

Nun tempo no que a poesía interrelaciona con graffitis (Street poems), coa cultura popular (Penúltimas tendencias), coas redes sociais (Aplicación instantánea), co deseño e a ilustración dando lugar a unha poesía visual (Poemas birollos para ler cos ollos) e tantas outras posibilidades, 4o poemas de Yolanda son recreados en cómic por outros tantos debuxantes.

O resultado é unha obra que hai que mirar e ler, para analizar os resultados duns e outros, para sorprendernos con produtos como o de David Pintor ou Xaquín Marín,  para atopar a imaxe de Yolanda en máis dun caso, pero sobre todo para ver ata onde se pode chegar, para observar a variedade estilística e congratularnos. O puño e a letra de Yolanda Castaño.

Premio Compostela 2018: "Cándido e os demais"

Cantos anos de premios Compostela!

Canta felicidade de ver como se conserva unha convocatoria na que participa a institución pública (o concello de Santiago) cunha empresa privada (a editorial Kalandraka) dunha maneira tan exemplar!

Pois ben, hoxe entrégase o premio do 2018. Nesta ocasión resultou ganadora a obra: Cándido e os demais con texto de Fran Pintadela (Gran Canaria, 1982) e ilustracións de Christian Inaraja (Vic, 1972). Publícase a obra con tradución de Manuela Rodríguez, un aval indubidable.

Da obra deixou dito o xurado: valórase o tratamento da diferenza e da diversidade, a mirada dun mesmo cara aos demais, e dos demais cara a un mesmo (...) a contemporaneidade da linguaxe e da universalidade temática, o seu estilo directo, coherente, circular e a súa riqueza gráfica, próxima ao deseño actual" 

Texto de Fran Pintadera: licenciado en Psicopedagoxía, diplomado en Educación Social e técnico superior en Integración Social. Narrador oral, director de teatro social e escritor de literatura infantil. A súa obra foi seleccionada pola FGSR e a Fundación Cuatrogatos. En 2017 recibiu o XIV Premio de Poesía Infantil La Luna del Aire.

Ilustracións de Christian Inaraja, ilustrador editorial (con máis dun centenar de libros publicados) e ao cartelismo, colabora como debuxante en varios medios especializado en público infantil. É codirector do Festival Europeo de Curtametraxes de Reus, coordinador do departamento de ilustracións na Escola de Arte ILLA de Sabadell. 

Cando te sentes raro, incomprendido... cando non entendes aos demais; cando tentas pasar desapercibido pero tampouco queres ser invisible; cando te sentes único... pero non es ti só, o que agora pasa ao teu lado pensa igual, porque o mundo é un lugar complexo formado por un pachtword no que cada unha de nós é singular.

Zoonetos de Antón Cortizas

"Cando escribimos un poema de catorce versos, rimados con xeito e agrupados en dúas estrofas de catro versos e outras dúas de tres, facemos un soneto" di, Cortizas no prólogo prosaico.
Zoonetos son sonetos que falan de animais, pero sobre todo, son exercicios que demostran a pericia do seu autor.
Un escritor cun dominio impresionante do idioma e da versificación, capaz de xogar coas palabras e as rimas ata onde non teríamos pensado nunca. Pode facer un zooneto ao can, a latidos, ou sexa con monosílabos, e soa así:
Ben sei que o can non ten o don de ler
mais dá moi ben no quid coa voz que di
que non é por non ver, vai ser que si,
pois é que o can non le xa que non quer.
Ou o que escribe ao rato, trisilábico:
O rato,
pequeno
burato
cacheno.
Ou o xogo cos son e a súa repetición, cando se trata do peto:
Petando un peto pica nun piñeiro (...)
Ou do caracol:
-Bótalle os coros ao sol, caracol (...)
Ou do corvo, nun soneto monovocálico:
O corvo tocón son, tócocho todo,
todo corpo chorón, como o roncón,
sobo os novos bongós, coco o trombón,
todos os tons dos sons son con bon modo.
Se comezara o libro definindo a poesía (de moi boas maneiras), remata cun índice onomástico dos animais citados agrupados por especies e cos seus nomes científicos ao paso. Polo medio estes poemas que só Cortizas podería ter escrito e unhas marabillosas ilustracións de Sonja Wimmer.
Un libro de referencia a nivel de texto e imaxes. Un bo agasallo.