Que cabe nun calcetín. Teatro da comedia da arte

Que cabe nun calcetín de Paula Carballeira está ilustrado por Iria Fafián e publicado en oqueleo. Trátase dunha obra de teatro situada no mundo da comedia da arte, cos sus personaxes, que define á perfección: Colombina (rapaza intelixente), Arlequín (rapaz áxil e alegre), Polichinela (mozo laretas e enredante), Capitán (señor que vai de valente), Pantalone (vello que só vive para os cartos) e a Befana (bruxa que reparte comida e agasallos). 

A Befana é un personaxe típico do Nadal italiano, parece ser que vén de cando os Reis Magos se perder no camiño a Belén e lle piden axuda a unha vella que os agasallou con doces pero non quixo ir con eles, logo, arrepentida saiu a buscalos e polo camiño ía deixando agasallos en cada casa.  

Da presentación editorial: "Que cabe nun calcetín? Todo o que poidas imaxinar! A comezos de xaneiro, a bruxa Befana enche os calcetíns de Italia con comida, agasallos e lambonadas. Por iso Colombina, unha rapaza moi astuta, argalla un plan para atrapar a Befana e non volver pasar fame. Non conta con que Arlequín, áxil coma un gato, o laretas Polichinela, o Capitán fanfarrón e o avarento Pantalone tamén van querer capturar a bruxa. Pero... non é tan doado apresar alguén que leva a maxia nos zapatos." 

Na editorial dise que o libro contén maxia, humor, imaxinación e fantasía. Engadidas a eses personaxes, que se repiten en toda a comedia da arte, con personalidades ben radicais e provocando a fidelización ao tempo que a hilaridade, adiantándose á trama... As obras de Paula teñen tamén unhas características propias que nacen desa creatividade única na que os xogos de palabras, as frases curtas, o inesperado e a rapidez da trama lle achegan un ledo dinamismo e un ritmo rápido. 

Novela xuvenil froito dun obradoiro de escrita

Contas de buxo podería ser unha novela negra, unha obra policíaca... pero tamén é unha novela xuvenil na que o centro está nunha moza de dezaseis anos que sente o arrebato de fuxir da casa. Que ten que ver con iso o que lle acaba de pasar co rapaz co que mantén unha relación especial? Ou é máis ben o resultado da deriva duns soños que non a deixan descansar?  

Imos de arroutada en arroutada, pois a iso responde tamén a baixada do autobús en Ribadeo, onde pasou as últimas vacacións coa nai na casa dunha irmá antes de que ela desaparecese. O encontro fortuíto co primo que a recoñece a pesar dos once anos que levan ser verse desata unha marea de sucesos que nos levan a resolver a trama da historia con crime e engano.

Aparece, agora, publicada pola editorial Galaxia na colección Árbore, onde se presenta desta maneira: "Lara é unha adolescente que saca boas notas e que nunca dá problemas, pero iso muda cando abandona Gondomar e sobe a un autobús sen lle dicir a ninguén a onde vai. Tras dela, un desengano amoroso, os silencios da súa familia e un león que, sen descanso, a persegue nos seus pesadelos. Sen saber moi ben como, remata en Ribadeo, unha vila unida estreitamente a aquel último verán que compartiu coa súa nai antes de que esta a abandonase. Dende alí, coa axuda do seu curmán e, ao mesmo tempo que a familia e a policía a buscan, irá debullando un pasado descoñecido e arrepiante para ela. A moza, coa praia das Catedrais de fondo, pronto empezará a comprender que as verdades a miúdo non o son tanto."

Raquel Fernández Fernández traballa na restauración, lectora e escritora con varios premios recibidos que se publicaron en antoloxías, dise que acadou o pulo necesario para escribir esta primeira novela despois de asistir ao Obradoiro de Escritores da editorial Galaxia.

Eu mato xigantes. Unha bd de Rinoceronte

Eu mato xigantes de Joe Kelly e Ken Niimura traducida por Moisés Barcia, é unha bd publicada por Rinoceronte. 

Da presentación editorial: "Barbara Thorson é un becho raro; non lle interesan as mesmas cousas que ao resto de rapaces da súa idade, é distante e solitaria, pasa os seus días enfrascada en xogos de rol, libros e, especialmente, matando xigantes co seu martelo de guerra máxico, Coveleski. A protagonista aprenderá a afrontar os problemas da vida, sen evadirse da realidade." Realmente non lle queda outro remedio, pero non imos adiantar nada, simplemente recomendamos a súa lectura, só citamos ao paso: un colexio, uns abusadores (como sempre), unha rapaza diferente que está fóra do sistema sempre lendo, contestando mal, cunha arma secreta que ela mesma crea, unha rapaza que cando lle preguntan que fai responde"mato xigantes, as súas visitas á dirección, a súa vida non ten nada que ver coa das compañeiras, vemos cinco irmáns nesa casa, a maior delas traballando e tentando amañarlles a comida e a vida pero non llo poñen doado, unha rapaza aparece e quere ser amiga de Bárbara, insiste sen presionar estando sempre aí igual que a psicóloga... Unha gran tormenta, a nena pelexando contra titáns e xigantes pero este que veu, búscaa a ela e aí aprende que non queda outra que gozar de todo o que temos cando o tmeos, que somo máis fortes do que pensamos e podemos vencer as adversidades. Todo se remedia a partir de aí, aínda contando coa morte, porque neses casos hai que asdumir o que está a pasar e facerlle a vida o maís agradable posible aos demais e a unha mesma. Todo iso aprende a asasina de xigantes: a valor da amizade e do amor, non tapar os ollos fronte á realidade, non loitar ao tolo, despedirse dos seres queridos...

Nós choraremos nalgún momento; non hai maneira de evitalo. A historia ten os compoñentes das boas de sempre. O misterio que garda ata acase o final, os silencios ante determinadas ausencias e a cadea de axuda que estará aí para cando se precisa, só hai que pedir axuda; é difícil pero hai que facelo. 

En branco e negro. Directamente á sensibilidade. 

Lédea, non vos arrepentiredes! 

Un libro para lectorado autónomo de Xerais e un xuvenil de Toxosoutos

Pantasmadas, escrito e ilustrado por Andrea García Martínez está publicado na colección Merlín de Xerais dirixida a rapazada a partir de nove anos. 

Da presentación editorial: Finalista do Premio Merlín 2025. "O avó Seronio é o último veciño de Treboeiro, un lugar envolto en néboas, vellas historias e habitantes moi pouco comúns... Cando a súa filla chega disposta a levalo con ela e a súa familia á cidade, Seronio terá que demostrar que, aínda que non saiba nin fritir un ovo, non está tan só como pensan. Conseguirá Seronio quedar no seu fogar? Poderase salvar Treboeiro do esquecemento? Unha aventura fantasmal chea de diversión e sorpresas sobre os vínculos que nos atan aos lugares e ás persoas que amamos." 

Unha aldea na que só queda un vello. A filla que vén da vila para levalo e todo o que se monta para evitalo. Porque existen as pantasmas, porque viven nas casas nas que os recollen porque foron a súa residencia noutros tempos, porque cada unha delas segue coas súas manías e intereses (a avoa que calceta, o que foi deseñador de moda e pode continuar facendo o seu traballo, a cociñeira, o inventor...) porque é necesario que algún manteña a aldea viva aínda que dubidemos da súa natureza ou teña que utilizar como carteiro a un xabarín... Atoparemos cochinadiñas desas que tanto gustan á rapazada, misterio, desconcerto... e gustaranos ler esa historias que semella sen pés nin cabeza pero si con seres de carne e outros de aire. Dous mundos que se tocan na aldea de Treboleiro á que custa traballo chegar: "implica unha viaxe de aproximadamente vinte e tres días, que se podían reducir a quince se ías en coche polos camiños axeitados. Debías atravesar o Monte da Rata Peluda e, se saías enteiro (cuestión pouco probable se eras descoñecedor do lugar), non ías tardar en atopar a Árbora da Indecisión.) e así continúa ese camiño imposible.

A novela xuvenil Eu, monstro de Guadalupe Vázquez Formoso está publicada por Toxosoutos na colección Nume de Narrativa xuvenil. 

Unha adolescente que coas características sexuais de muller pero que se sente home cóntanos a súa historia. Esa loita constante entre o que ve, o que sente e o que desexa. A relación coa familia cun pai que traballa, unha nai que escribe un diario e poesía nos que conta as relacións con outros homes, unha amiga que é o sustento afectivo, a psicóloga que atende a súa problemática pero coa que non sempre pode falar sinceramente... o instituto e o seu director. Aí, nesa parte final aparece a aventura para que a novela vaia máis alá, entrando no xénero negro con pantasma incluída que reivindica o castigo ó seu asasinato. Un director cun pasado oculto e un presente con medias tintas. Unha celebración e como en  Carrie a descuberta do horror. E, un anexo final coas poesías da nai que non se entende o que achegan.

Dous álbums con mocos de narices

O moco máis rico do mundo de Valeria Kiselova e Mamen Marcén, traducido por Vanesa López e publicado por Miau. O ogriño adoraba os mocos, era o que máis lle gustaba no mundo e sempre llos pedía a súa nai, pero non era doado conseguilos. Para o seu cumpreanos é o que pide e os pais vense na obriga de organizar un concurso de mocos. Quen pensades que ganou? Nin o trasno, nin o dragón, nin a meiga, nin a serea, ni o monstro do lago Ness... 

Escatoloxía en estado puro!

O outro álbum é O dedo no nariz de Paula Merlán e Gómez, traducido por Maruxa Zaera e publicado por Nubeocho. A Sofía o que lle gusta é ter o dedo índice metido no nariz todo o día, os pais avisan pero ela non fai caso, segue ao seu. Ata que un día descobre que ten un nariz enorme e preocúpase, daquela fai todo o posible para que disminúa de tamaño e elimina ese costume, pero... hai alguén que copia o que ve porque é moito tempo de observar mentres semella que anda ao seu, sen fixarse. Esa segunda historia tamén vale a pena.

Dá moita pena ver que a editora presenta todos os seus libros en castelán e para atopar o imaxe en galego temos que acudir a unha libraría. É oportunismo, ou que é? é minusvaloración? é facelo por algunha razón pero non crer na lingua?

A continuación dunha serie: Ratos no tren

 

Ratos no tren de Oli e Natalia Colombo, é unha nova "aventura dos roedores máis divertidos, que transcorre en tren, no que viaxan, se divirten e fan trasnadas." Así son os ratos, e nós que moitas veces os odiamos (ou tememos) na realidade somo admiradoras súas na literatura. 

Antes desta edición, coñecemos Os ratos da casa, Ratos de viaxe e Ratos na escola.   

Enlazando palabras e versos, asistimos a divertidas aventuras que nos levan á escola para aprender, á casa para manexarnos por ela sen correr perigo, de viaxe para coñecer novos lugares e no tren para gozar de todos os momentos no que este nos fai soñar.

Os ratos son todos diferentes, grandes e pequenos, de diferentes sexos e condicións, cada un leva a roupa, accesorios e adornos que considera, os diferentes tipos de maletas e mochilas, de bolsos e bolsas. Na primneira das gardas preséntansenos elementos que logo atoparemos no álbum, nas últimas atopamos momentos que vimos ao longo do relato.

"Pola avenida / poñede atención, / que veñen os ratos / buscando a estación. 

Na estación, / portas e valados, pasan sen billete / os máis aloucados.

Aos máis aloucados, / deulles a arroutada / de coller no quiosco / moitas lambetadas.!

E así continúa o texto, collendo a idea do verso final para comezar a seguinte estrofa / plana.

As imaxes son estupendas. aí os vemos moverse, uns con gafas de sol, outro tirando por unha criatura, con expresión para indicarnos a ledicia ou a preocupación, os que xogan en calquera circunstancia, os accidentes que ois sorprenden, a axuda que se prestan uns a outros ou como se aproveitan der quen tira pola maleta para que os leve en volandas Os ratos, coma nós perden a cabeza e o tempo despistándose á mínima, un deles (ou unha delas) aproveita para ler en calquera circunstancia, outros xogan ou comen, pensan ou dormen, pouco a pouco ímolos recoñecendo: o que leva gorra azul, a do turbante amarelo, o que leva máis carga da debida, a mamá que leva a peluche para a cría... o momento de entrar na cama, cada un co seu pixama, gorriño e pantuflas, a criatura co doudou ou obxecto de apego e outros coa almofada, o romántico mirando a noite a través da fiestra, as posturas diferentes para durmir... e de pronto, no medio do sono, o máis madrugador dá a voz de alarma: ven o revisor! e todos botan a correr. Porque si, a súa non é unha viaxe ormal ou legal, van clandestinamente. Sentímonbos tan unidos a eles que esquecemos que son animais incómodos nas nosas vidas. 

 

Un finalista do premio Merlín: O caderno de Roque en homenaxe a Carlos Taboada

O caderno de Roque de Carlos Taboada resultou finalista do premio Merlín. Aparece publicado con ilustracións do mesmo autor na colección Merlín de Xerais.

Da presentación editorial: "Unha orixinal novela de viaxes, aventuras e fantasía, rica en detalles e desbordante de imaxinación e humor. Finalista do XXXIX Premio Merlín 2024" E da sinpse tal como recolle a páxina: "A familia Charabiscas da aldea de Pedrafermosa agarda con impaciencia a chegada do tío Roque, que marchou a percorrer o mundo e que lles prometeu volver para celebrar unha festa polo seu trinta aniversario. Cando chega o día sinalado, a familia recibe na caixa do correo o caderno de viaxe do tío e, ao longo da xornada, non para de soar o timbre da casa. Será Roque? Non! Unha sucesión de personaxes fantásticos (un xigante, unha serea, un vampiro...), cada cal máis peculiar, vai aparecendo por sorpresa, convidados á festa de aniversario. E o tío Roque onde está? Unha orixinal novela de viaxes, aventuras e fantasía, rica en detalles e desbordante de imaxinación e humor."

Unha escrita na que se combina a narración en terceira persoa da historia coas cartas que Roque escribe á familia e o caderno de viaxe falando dos diferentes lugares polos que pasa, os personaxes que coñece e as aventuras que neles lle suceden. A familia vive en Pedrafermosa, un sitio marabilloso que tentan agachar do mundo exterior para seguir mantendo de forma natural. Egoísmo? pode que si pero hai que protexer os tesouros da rapiña dese empeño en viaxar de toda a poboación dun planeta disposta a pasar, fotografar e destruír moitas veces. Esta vez vailles resultar difícil seguir ocultando o paraíso no que viven pois uns detrás doutros van aparecendo por Pedrafurado personaxes de todo o mundo e algún deles seguro que se namora e queda e outris contarán o vivido... e veremos en que dá a cousa. Nesa festa de aniversario atoparanse mulleres que sendo familia se descoñecñían pero que continúan sendo case iguais e facendo cousas semellantes como pilotar avionetas e aterrar en Pedrafermosa dun xeito accidentado: a nai de Roque é tía e inspiración de Papoula Parasol que continuou a súa vocación. Unha xuntanza de personaxes extraordinarios como Maruxaina, Galatea coas súas alerxias, ameiga Eira que axuda coa preparación da comida e os servizos a modo de deusa de mil brazos, trasnos, o violinista Dimitri... A última folla do caderno m´ostra un pequeno misterio: Exeria de Papaventos atopara o caderno de Roque e foi ela quen o enviou por correo.  O protagonista, quere coñecela e viaxa ao seu encontro, de aí virá a última postal para a casa dos Chisgarabís e unha nova moi interesante, adivíñase?

O carácter de cada un deles (dende os avós aos netos que adoran ao tío) os agasallos que trae Roque pero sobre todo o relato dos lugares que van dende Pericia a Kiboko, de Falaomar a Caldoamerenda, de Abafar á fervenza Pimpante, de Ondeoairedavolta á illa Morna, de Zaragallada á cova da Boca, de Falacia á cidade flotante, dos xardíns de Medradeira ao monumento á Poalla, do tesouro de Chanza Negra a Esmendrelle, Botaporfora, Andarica, Cavapha, da biblioteca do Farallón a Noitepechada e moitos outros.   

Leamos un fragmento: "Daquela festa habíase falar durante décadas. Os convidados estableceron ligazón e moitos deles quedaron algúns días máis para coñecer a vila e hospedáronse en casas veciñas aos Chasgarabís. Ficaron vencellados á cidade para sempre, mandándose cartas, irmandando as súas urbes e visitándose con frecuencia. Cada un ao seu ritmo e ao seu xeito, volveron percorrer o camiño de volta aos seus fogares, pero xa tiñan unha nova saudade no peito e un estraño desexo de volver algún día. Ademais, o avó Gregorio compartía esa saudade dos que quedan e prometeuse ir visitalos nalgunha ocasión."