Biografías. Elisa e Marcela

A biografía de Elisa e Marcela aparece na colección Miudiños de Edicións do Cumio, con texto de Eva Mejuto e ilustracións de Bea Gregores. Bea é a artista que pon imaxes a toda esta colección, dun xeito maxistral. As biografías foron mellorando entrega a entrega, unhas veces dándolle máis importancia á rima e outras deixándoas máis libres.

Da presentación editorial:"Elisa e Marcela desafiaron as barreiras do seu tempo e conquistaron o impensable: unirse en matrimonio cando o seu amor era un acto prohibido. Un relato en palabras e imaxes que lembra a valentía de quen abriu paso á liberdade de ser e de amar. Elisa e Marcela foron dúas mulleres galegas que, a principios do século XX, protagonizaron un feito histórico: casáronse, co único obxectivo de estar xuntas. Elisa asumiu a identidade do seu finado primo Mario co fin de poder casar coa súa amada Marcela, nunha época na que o amor entre persoas do mesmo sexo estaba prohibido.

En 2005, máis de cen anos despois, España aprobou o matrimonio igualitario. A súa historia segue a ser un exemplo de loita polos dereitos e a liberdade, lembrándonos que, aínda que as leis cambien, a valentía de quen loita polo amor e a igualdade perdura.
Chega un novo título da colección MINIVIDAS, que nos achega, a través de palabras e imaxes, á vida de personaxes destacados da nosa cultura."

Unha vez máis, atopamos dificultades para acceder á información da editorial e a cuberta do libro en galego. Como pode ser se todas as biografías o son de personaxes galegos? Que pensarían Rosalía de Castro, Luís Seoane, María Miramontes, Luísa Villalta, Ánxel Casal, Eduardo Blanco Amor... ante esta contradición? 

Uns libros necesarios, unha ilustradora xenial e, neste caso, unha escritora magnífica, para darlle visibilidade á vida de dúas mulleres valentes que levaron o seu amor ata as últimas consecuencias.

Os libros das Letras. Begoña ou o pracer da amizade.

Un dos libros que aparecen ao redor da escritora á que se lle dedica o Día Das Letras Galegas é Begoña ou o pracer da amizade de Beatriz Maceda.

Preséntase así: "Begoña Caamaño, a escritora homenaxeada nas Letras Galegas de 2026, foi unha muller excepcional que fixo da palabra un acto de rebeldía e sororidade. Nesta biografía novelada, catro voces míticas -Circe, Penélope, Morgana e Xenebra- reúnense para narrar a vida desta autora fundamental, desde a súa infancia en Vigo ata o seu papel clave na cultura galega contemporánea. Xornalista, activista e escritora, Begoña Caamaño loitou pola igualdade, a dignidade e a liberdade nunha Galicia en transformación, tecendo redes de amizade e compromiso. Un relato apaixonante que nos convida a descubrir a forza da amizade, a importancia da memoria e o poder das mulleres que, como Begoña, lles devolveron a voz ás esquecidas."

Unha imaxe de Laura Romero a modo de colaxe e unha colección de fotografías familiares que percorren a biografía. Beatriz Maceda realiza un xogo simbólico que leva a historia máis alá, que entrelaza voces de personaxes mitolóxicos para narrar unha vida que literariamente transcribiu as biografías desas mulleres que viñan da Odisea ou a materia de Bretaña. Distribúe a narrativa da vida de Begoña entre elas catro, mulleres que debían ser inimigas pero rematan axudándose a través do diálogo. Penélope, a muller que tece e destece o sudario do seu sogro, Laertes, mentres agardaba a volta de Ulises narrará a súa infancia, un tempo de imaxinación desbordante e lecturas, de barrio vigués. de xogos e escola, de profesoras que deixan pegada e coas que se reencontrará moitos anos despois para traballar xuntas en empresas ideolóxicas e pensamentos literarios. Morgana, a sabia que habitaba nas marxes do poder en Ávalon, a irmá de Artur, a condenada polos bocas e o poder, será a encargada de narrar o seu tempo na radio, no xornalismo, a profesión amada e comprometida na que se implicou a favor da verdade e a defensa das causas nobles. Xenebra, a esposa de Artur, acompañante de Merlín nas selvas de Galicia, a que a través da conversa con Morgana poderá entender o seu pasado e bordar a súa historia en lugar da de outros; ela será quen fale da Begoña activista na loita polos valores democráticos, cívicos e de identidade; a súa participación en loitas e publicacións, os seus estudos e manifestos, nas declaracións e intervencións. Circe, a deusa de Eea onde crea unha comunidade de mulleres libres vai narrar o seu papel no feminismo; ela falaranos da rede que crea de amizades e colectivos, a procura da igualdade e a sororidade. 

Anécdotas, complicidades, gustos musicais, participación en proxectos culturais ou reclamacións... un percorrido cos afectos e a revisión dos mitos femininos como camiño. O libro dunha muller sobre outra, no que se fai acompañar das personaxes que habitaron as novelas de Begoña Caamaño. Unha obra con capítulos que levan títulos nos que a palabra pracer se fai presente para falar da infancia, dun encontro, do combate na palabra, da alegría e da amizade. Alegría e pracer para homenaxear á muller feminista e loitadora que marcou camiños que hoxe debemos transitar na busca da veracidade nos medios de comunicación, do compromiso na loita social e na revisión dos mitos dende o punto de vista da igualdade. Traballo temos, sen dúbida! 

A gran fuxida de Xosé Tomás

A gran fuxida de Xosé Tomás é un álbum ilustrado publicado por Belagua

Da presentación editorial: "Que ocorre na cidade mentres todo o mundo dorme? Que misterio agocha a noite? Algo incrible está a piques de suceder!"

Múltiples onomatopeas e letras de diferentes tipo e tamaño para introducir aos primeiros lectores neste  relato. Unha historia que comeza no silencio da noite xusto antes da amanecida, no zoo. O gorila pon en marcha o plan de fuxida ao romper os barrotes da súa xaula, libera a familia de elefantes que non deben barritar, a xirafa dende o alto controla a operación, saen os chimpancés que rouban as chaves das xaulas e van liberando a todos agás aos cocodrilos (que teñen fama de traizoeiros), o papagaio engana ao vixiante contestándolle que todo está en calma cando o nota sorprendido. A avoa e o neto que agardan a que abra o zoo asústanse e perden a voz cando ven ao gorila montado no elefante marchando. Alá van, sen barritar, sen ruxir, sen cantar e sen ouvear. Cando os vixiantes se dan conta, aquilo máis que un zoo semella un deserto e aínda que os cocodrilos queren contar como foi, ninguén os escoita. Será o papagaio quen remate o conto cantando e o elefante quen lle poña o fin. 

Unha banda deseñada para as crianzas ás que lles gustan os animais e van aos zoos para poder atopar aqueles aos que só aí poden acceder.  

VI Premio de Banda Deseñada O Garaxe Hermético

O VI Premio de Banda Deseñada O Garaxe Hermético recaeu en Noa e a cidade sen maxia de Angie Roa.

Da presentación en Xerais: "Noa é unha nena que medra escoitando relatos sobre unha cruel batalla librada por culpa da maxia, da que todo o mundo renega. A rapaza non imaxina, ata que lle é desvelado, que ela provén dunha liñaxe de grandes magos e que chegou o momento de que coñeza os seus poderes e a verdadeira orixe do que semellaban ser só lendas." 

Unha nena que vive soa coa nai, o pai desapareceu nesa batalla da que se fala en voz baixa. A nai teme a maxia, pero ela vai superar esa traba e experimentará ata crear un compañeiro de aventuras, marchar a outros lugares onde a xente non odie a maxia e poñer en práctica o que sabe e posee. Así poderá cambiar a vida dos avós e da xente que a rodea. O mundo volverá ser outra cousa dende que NOa recupera a maxia.

Un guión que atrapa como esa nena que xoga cos poderes, infantil e inxenuo, unha historia na que se cumpren os desexos, a xente pode deixar de ser cruel e o mundo pode volver a ser feliz... Canta falta fai esa maxia no mundo actual!   

Os libros das Letras. Os fíos de Begoña

Xerais estase especializando en publicar magníficos libros das Letras que nos achegan ao personaxe a quen estas están destinadas.

Faino este ano con Os fíos de Begona de Eva Mejuto e Nuria Díaz, a modo de álbum.  A ilustradora dedícalle o libro a súa nai "por axudarlle a tecer os fíos desta historia". Certamente hai fíos que debuxan na cuberta poñendo o título, nas gardas mostrando o mundo propio da muller que traballou nos medios de comunicación e teceu novas historias en base aos antigos mitos, novas versións nos que estereotipos e roles foron transformados para entregarlle a voz ás mulleres, devolverlles a palabra que dende o principio dos tempos lles fora roubada.

Unha pequena biografía como di o subtítulo, que comeza cunha cita de Begoña Caamaño "Eu levo xa tanto vivido, tanto aprendido, tanto amado e tanto amor recibido que non podo dicir que a miña morte sexa inxusta" que nos estremece. Mejuto comeza falándonos das Moiras de como tecían un fío co destino de cada persoa ao nacer e vainos contando a vida de Begoña: a gran imaxinación que a acompaña dende a infancia, as lecturas que a acompañan sempre achegándose as historias e esa necesidade de identificarse cos personaxes, o tempo de estudios e as boas profesoras que atopa e que será referencia, o espertar da conciencia social, o traballo na radio, o activismo social, os seus gustos e aficións, a súa escrita de dous libros a partir dos corenta a cinco anos nos que traballa cos mitos gregos e da materia de Bretaña para darlles voz ás mulleres ata a súa morte. Os fíos forona levando de un a outro lugar, duna outro ámbito, entre as amizades e as cantigas, a festa e a alegría... e o fío continúa despois da súa morte, con todas as homenaxes ( O libro das amigas, Begoñísima, De Circe a Morgana. Homenaxe das escritoras galegas a Begoña Caamaño, o premio da Deputación da Coruña que leva oi seu nome, a declaración de filla adoptiva de Santiago e a homenaxe Embegoreñadas, o seu nome nun parque de Compostela, a estrea da obra teatral Morgana en Esmelle por Sarabela teatro... e a declaración da RAG pola que o 2026 se lle dedicarán as Letras Galegas (aquelas que tanto defendeu).

Remata o libro cun "Para sabermos máis" onde se esquematiza todo o relatado e un código QR nos anima a escoitar as cancións da súa vida. 

Escribe Eva, coa voz que se dirixe a nós e comenta esa vida con chiscadelas oara que podamos entendela mellor dende os noso ollos de hoxe. Engade comentarios e datos a modo de libro informativoe percorre todos os campos nos que hai algo que dicir.

Así se presenta: "A vida de Begoña Caamaño, a autora homenaxeada nas Letras Galegas 2026, foi un fío extraordinario que se pode seguir nas páxinas desta biografía ilustrada. Desde a súa infancia inventando xogos ata converterse nunha das voces máis importantes da radio, do activismo e da literatura galega, Begoña loitou sempre pola xustiza, polo galego e pola igualdade, tecendo redes de amizade e escribindo. Nas súas obras, deulles voz e puxo no centro a mulleres que a literatura deixara nun segundo plano. O fío de Begoña rompeu cedo de máis, pero os fíos da memoria permanecen e manteñen vivo o legado dunha figura clave na cultura galega contemporánea." 

O Peculiar

 

O Peculiar de Érica Esmorís está ilustrado por Dani Padrón e publicado por Cuarto de inverno.

Unha ilustracións realmente marabillosas que retratan os personaxes na súa peculiaridade. O mellor é a maneira de contar a historia, esa forma de narrar dende o voz dunha nena lista que observa e opina, que non cala e sinte afecto pola xente que a rodea. A nena que todos quixeramos nunha casa porque resolve problemas en vez de crealos. A súa naturalidade serve para iso, para facer mellor o mundo, para que todos podan ser un pouco máis felices.

A historia dun bar, dunha familia, dunha clientela. Unha historia que non che deixará indiferente porque vas rir sen querer, faralo como o fixestes cando lías O misterio dos fillos de Lúa. Unha autora que consegue aproveitar o fío da inspiración e aínda que o final igual non é o mellor perdónaselle por todo o resto, polo ben que nolo fai pasar. 

Así se presenta: "No barrio do antigo porto hai un bar que nunca pecha. Chámase O Peculiar… e dentro del atoparás:

1. un pirata coxo que loitou contra icebergs
2. unha nai con cinco xemelgos rebuldeiros
3. dous inimigos que se adoran
4. unha avoa que todo o xulga
5. e moitos personaxes máis!

Para Comba, O Peculiar é o centro do mundo e os seus clientes, unha extensión da súa familia… ata que, de súpeto, morre o avó e chega o tío Balbino cun can anano e unha maleta cargada de plans.

Poderán Comba e os extravagantes clientes do bar deter a modernidade que ameaza con borrar para sempre a esencia do Peculiar?

Un libro cheo de humor e aventura sobre unha nena, un bar e os seus clientes e todo o que pode pasar cando o que máis queres está a piques de desaparecer." 

Álbum ilustrado con alternancia de contrarios

Afortunadamente de Remy Charlip está publicado por Lata de Sal na colección Vintage.

Con moi pouco texto e grandes ilustracións, vai xogando coas cores (cando a fortuna lle sorrí aparecen os vermellos e azuis mentres que cando o abandona os grises fanse donos da plana). Porque a boa e mala fortuna vanse alternando así que imos de "afortunadamente" nunha plana a "desafortunadamente" na seguinte. Porque afortunadamente un neno recibe un convite a unhs festa sorpresa pero desafortunadamente queda moi afastado o lugar onde se vai celebrar, aínda así aproveita que lle prestan unha avioneta (afortunadamente) pero esta estoupa no aire (desafortunadamente) e así continua ata un final que non deixará de ser sorpresivo. Tal como a v ida coas súas idas e voltas, tal coma os días con calificativas de todo tipo... así será a viaxe de Ned, ese neno intrépido que non dubida en seguir adiante.

Da presentación editorial: "Afortunadamente este libro se ha traducido por primera vez al español, porque este libro es una auténtica maravilla. El protagonista es un niño llamado Ned y todo lo que le sucede es como un baile, el baile de la vida. A veces, la fortuna le sonríe. A veces, no. Pero Ned, sigue adelante siempre, a pesar de las dificultades, a pesar de las páginas en blanco y negro que le ofrece a veces la vida. Porque la suerte y la fortuna es, finalmente, de los que la buscan."