Teñen luces os versos

Teñen luces os versos é o último poemario de Antonio García Teijeiro. Está publicado por Embora con ilustracións de Nuria Díaz.

Da presentación editorial: "Teñen luces os versos é un poemario infantil ilustrado que constrúe un universo lírico no que as palabras, os soños e os elementos da natureza conviven con naturalidade, convidando aos lectores máis novos a descubrir que a poesía tamén pode ser un xogo e unha forma de mirar o mundo. Dirixido principalmente a lectores e lectoras de entre 6 e 10 anos, o libro está pensado tanto para a lectura autónoma como para a lectura compartida con mediadores: familias, docentes ou bibliotecarias."

Poeta para a infancia por excelencia, o Premio Nacional de Literatura Infantil 2017 presenta esta nova obra na que achega ese mundo propio que se mostra dende diferentes ángulos. Neste caso, detense no poder da palabra para defendernos do frío e desvelar os pequenos misterios da natureza ou da vida diaria, vista con ollos atentos. Unha rima moi solta acompaña o ritmo inherente a cada poema. A sinxeleza como nota predominante acompañando unha temática pola que o autor se move ao longo da súa carreira: os fenómenos atmosféricos coma o vento, as nubes ou a chuvia, a natureza co mar, as flores, as bolboretas ou os paxaros; os seres mitolóxicos (sereas, fadas…), os sentimentos, o afecto e os aloumiños, a música e o canto, os monicreques, meniños e meniñas, o carrusel, a solidariedade, a lúa… o seu eterno infantil.

Cada poema cunha estrutura diferente que se adapta á súa forma e tamaño, con personificacións, diálogos, repeticións, metáforas… recursos que constrúen o seu universo poético.  Unha maqueta moi coidada, dende as propias gardas, xogando co tamaño de letra, fondo de páxina de diferentes colores e ilustracións cun alto grao de simboloxía que achega lirismo á obra.

En Xerais

 

Biscoito de castañas de Lucía Mojón e Lucía Barrios. Un álbum ilustrado no que asistimos a unha situación familiar nunha tarde de outono. Cóntanolo a neta (ou bisneta). Vai de excursión ao souto coa bisa e o pai, pisan follas, observan as pólas dos castiñeiros e canto se move. No souto atopan un enigma: os ourizos que están no chan aparecen todos abertos e sen as castañas. A bisa cóntalles que seica hai unha meiga que as recolle para preparar os seus feitizos. Para atopala hai que pasar por un carreiro protexido por serpes, atravesar un regato ateigado de sapoconchos e escalar polas costas do Xigante Vixiante. A nena convenza ao pai para facer o percorrido e èdirlle á meiga que comparta as castañas. A avoa non os vai acompañar pois quere recoller unhas castañas e ir prender a cociña. Os perigos non son tales, a meiga non é tan feiticeira como contan e o que atopan son as pegadas dun porco bravo, desa maneira descóbrese o misterio. Pero o bo foi o camiño, as onomatopeas, as repeticións, as metáforas... camiñar en compañía de quen queremos e volver á casa para contar o que pasou e compartir o biscoito de castañas da bisa. Remata o libro coa receita da torta de castañas para o outono sexa saboroso. 

 

O volume 3 de Heartstopper, o best seller da autoría de Alice Oseman traducido por Nee Barros e publicado por Xerais. A continuacións dos cómics anteriores.

Esta é a sinopse que aparece na editorial: "O Charlie nunca pensou que puidese gustarlle ao Nick, mais agora son mozos oficialmente. O Nick mesmo encontrou o valor para saír do armario coa súa nai. Porén, saír do armario non é algo que pase só unha vez: está o irmán máis vello do Nick e unha viaxe do instituto a París, sen esquecer todas as outras amizades e familiares... e a vida pode ser difícil, mesmo con alguén que te quere ao teu lado. Á medida que os seus sentimentos se fan máis profundos, o Charlie e o Nick precisarán o un do outro máis que nunca." Nesta serie séguese a relación romántica entre Charlie Spring e y Nick Nelson, ambos personaxes aparecen en Solitario (o seu primeiro libro publicado cando tiña dezasete anos). O primeiro volume de Heartstopper publicouse en inglés en outubro de 2018, o segundo en xullo de 2019, o terceiro en febrero de 2020, o cuarto en maio de 2021 e o quinto en decembro de 2023. Polo tanto aínda nos queda un par de volumes máis. O seguinte a este vaise centrar no problema alimentario. 

Proximamente falaremos do volume 4 e 5 desta serie. 

Da lectura e as súas rebelións

A rebelión da lectura de Fran Alonso con ilustracións de Chus Rojo publicado por Cumio.

Da presentación editorial: "Unha historia sobre como o poder dos libros pode cambialo todo. Porque cando les, todo é posible! Conto poderoso e creativo que resalta a importancia dos libros como poderosos e transformadores. A través dunha narrativa orixinal, mostra como a lectura non só proporciona educación, senón que tamén empodera ás persoas para cuestionar o mundo que lles rodea e loitar contra as inxustizas. É unha ferramenta ideal para espertar nos mozos o amor polos libros."

Unha historia que lembra a dos tres porquiños cunha casa de madeira, unha de pedra e unha de libros nas que se van metendo un grupo de persoas que escapan do Cobrador do Sol. Si, existe! Un recaudador que cobra a luz do sol que a xente recibe polo día, que vai subindo a cuota e que os vai empobrecendo cada vez máis. De quen é o Sol? Seica da empresa multinacional Universo 2.0 pero sucede que o día en que xa non aguantan máis se meten nas casas que o cobrador vai tirando ao soplar ata que chega á dos libros. Ai! aí cambiou a cousa, pois a xente lera e aprendera a pensar e chegaron a boas conclusións coas que remataron coa explotación. Que boa cousa ler, non? A lectura lévanos a razoar o que está ben e o que está mal, a comprender mellor o mundo, a coñecer outras perspectivas e rebelarnos contra as inxustizas. 

A historia lévanos a outra, a da Casa da Lectura, situada en Gondomar e que pertence á asociación Espazo Lectura. Unha casa que leva vinte anos empeñada na lectura e dando de ler a todo tipo de persoas.

No ano Otero 2026, a reedición de Historia dun neno

Neste ano Otero Pedrayo, 2026, tal como foi declarado polo Parlamento de Galicia, accedemos á  reedición de Historia dun neno, a obra autobiográfica da infancia de don Ramón publicada por Galaxia.

Da presentación editorial: "A Historia dun neno conta os primeiros anos de vida do escritor Ramón Otero Pedrayo, desde o seu nacemento ata o ingreso no instituto. Recolle simpáticas lembranzas dos amigos da infancia, da casa familiar de Ourense, das primeiras experiencias na escola e das visitas á aldea de Trasalba." 

Con ilustracións de Mara Méndez nas que se recoñecen moi ben os lugares dos que fala e vemos ao autor de pequeno coma un rapaz cunha gafas moi grandes e unhas pernas moi delgadas; isto fainos pensar en certa debilidade que queda superada pola alegría que vemos debuxada no seu sorriso. Igual nós o veríamos de maneira diferentes pero é a maneira na que ela o retrata. Vai falando del en terceira persoa, achegando datos de relevancia persoal (fillo único) pero tamén contexto xeográfico e histórico que semella adiantar as súas inquietudes. As lembranzas do neno van dende as cousas que lle causaban medo, as travesuras propias da idade, os recordos que logo relacionaría con momentos históricos, as emocións ante o que ía descubrindo, o que máis lle gustaba (coma o colo da nai cando escoitaba chover), os xoguetes daquela primeira infancia, imaxes que describe e semellan de realismo máxico, o que observaba no arredor, as tendas do barrio, o pequenas que lle resultaban as cidades de Ourense e Vigo naquelas primeiras olladas, os parentes e diferentes visitas a casas que realizaba cos pais, todo o que vai aprendendo antes de ir á escola coa familia e os primeiros intentos de mestras  e escolas, o pai médico visitando enfermos ou recibíndoos en Amoeiro con coidado de indicarlles remedios caseiros para non ter que gastar de máis na botica (un médico dos probes ao que beizoaban), a chegada do entroido e da semana santa... No medio de todo isto, Risco no primeiro piso da casa na que vive e como comeza dirixindo discursos aos gatos dos tellados. Fala da vida que foi, do que escoitaba sen entender de todo (cando botaban contra o cacique), do como gozaba da casa de Trasalba e do que nela vía, os cans e aquel lugar no que enterraron a un deles e el levaba flores, dos sucesos que se contaban polas noites e que deban medo pero tamén do gusto de andar pola natureza entre as herbas recoñecendo as colleitas. Os xogos (intelectuais) con Risco que anticipan o que lles agardaba, os seus primeiros pasos coa cultura (asistencia á zarzuela...). O seu sentimento ante as noticias de guerra e as perdas dos barcos patrios, "choraba, non durmía, nin entendía verba daquilo que escoitara da grandeza e o valor dos españois". 

O mellor é o ton no que el lembra e describe: "Era un neno esbrancuxado, pelo de rato, testa grande, pernas de pisco. Padecía de orellóns, da barriguiña e de medo" De aí, a imaxe de Mara; de aí, o medo a perder ese meniño que é unha xoia, un ben único sen irmáns (como non ían coidalo, cumprirlle os gustos, atender as súas queixas?). Di que en 1895 o mar e a alegría de Vigo lle devolveron a saúde, o que quere dicir que non lle sobraba. E remata, xustamente coa entrada no instituto, o tribunal de ingreso e os comnpañeiros que se converteron en amigos; así: "A entrada no Instituto, cos nove anos enteirados, foi o ingreso nun mundo novo, feiticeiro, acedo, descoñecido." 

Un bo texto para ser lido en voz alta, para practicar nos programas de radio, para realizar unha presentación con imaxes da época, para que nos entren polos oídos as súas palabras sobre os seus días de creación, dunha infancia naquela familia e naquel tempo. 

Libros para bebés: Pinga na colección Niñeiro de Antela

A editorial Antela comeza nova colección: Niñeiro. Libros para cativiños. A primeira obra é Pinga de Andrea Freire e Aida Alonso.

Así se presenta: "Pinga está en todas partes, podes atopala? Búscaa no vento e persíguea no mar a través das ilustracións e texturas que acompañan ao texto neste fermoso libro para bebés." 

Ilustracións a modo de colaxes con cores moi vivos e planos. Unhas imaxes para ler en cada detalle, buscando a pinga nas súas diferentes formas. Os textos funcionan como versos que poden lerse, recitalos, cantalos ou comentalos. Todo en maiúsculas para ir identificándoos. Rima mentres busca o ciclo da auga, fóra e dentro do corpo.  

Un libro que vai axudar a observar a auga nas súas diferentes formas. 

VIII Premio Carlos Mosteiro

Nenapingüín de Daniel Landesa obtivo o VIII Premio Carlos Mosteiro de Literatura Infantil. Aparece agora, publicado por Galaxia, na colección Árbore coas ilustracións de Miki Momochi nas que destaca o atrevido das tomas, eses planos tan de detalle ou pouco acostumados. Formando parte do deseño e paratextos os listados de Nenapingüín, do que lle gusta e o que non lle gusta ou os avisos de seu pai. 

Da nai non se fala, seguramente morreu e por iso non aparece, a que si o fai é a moza do pai. Todo tan natural que dá moito gusto velo, sen ter que dar explicacións.

Así a presentan: "Imaxinas subir a unha árbore e que o todo cambie para sempre? Ata o teu nome?Aínda que xa era unha cativa impresionante, o día que comezou a chamarse Nenapingüín a súa vida cambiou para sempre dun modo que nunca puido chegar a imaxinar." Si, o cambio foi rotundo, é o que teñen os accidentes, que hai un antes e un despois, un instante que che cambia a vida, polo menos durante un tempo. Iso lle pasou a esta nena sempre disposta a unha aventura sexa nos libros ou na realidade, amiga dos seus amigos por iso lle molesta que estes cambien como lle pasou a Caradeleituga que agora non a trata como facía antes. Despois do accidente, hai moito tempo de hospital e alí coñece a unha médica estupenda, a uns celadores que fan carreiras polos corredores, pero sobre todo fíxose amiga de Nenobólido, de Bolabillar e Nenatransparente. Tres personaxes moi interesantes, tanto que tamén a nós nos gustaría coñecelos algo máis. 

Unha historia moi ben contada, un ton exquisito e uns valores a reivindicar (o gusto pola lectura, o respecto pola diversidade, a asunción dos problemas con toda a tranquilidade posible, a amabilidade e bo trato, a relación coa avoa...). Tal vez o capítulo do mago e todo o que o envolve faga caer un pouco a historia ao resolvela dun xeito "case máxico" mentres outros asuntos como as fotografías con máscara de pingüín ou a nena que desaparece na súa transparencia nos resultan marabillosas metáforas xa que se solucionan de maneira fantástica pero crible. A mestura de realidade e fantasía é algo ben difícil de arranxar na que ás veces nos vemos levados pola premura. 

Creo que Landesa lle dou vida a unha rapaza que nos gusta moito e que igual pode seguir acompañándonos con esa resiliencia e capacidade de enfrontar os problemas da maneira menos difícil para os demais, de asumir as consecuencias dos seus actos (algo ben difícil, incluso para as persoas adultas), de avanzar ante as dificultades pensando tamén nos demais...

Premio Fina Casalderrey de literatura infantil pola Igualdade

O segredo das Cíes de A.R. do Lobo, acadou o V Premio Fina Casalderrey de literatura infantil pola Igualdade e aparece publicado en 2025 con ilustracións de Blanca Millán na colección Conto x conto de Baía edicións.

Da presentación editorial: "Nas Cíes vivían moitos seres que desfrutaban das súas praias de area branca e augas cristalinas; desde sempre actuaban como xefas as gaivotas patiamarelas… pero non todas, só os machos, que se vían coma un exército formado por soldados e mandado por xenerais!!! Pero para a píllara Noa e os seus amigos Xan o ourizo e a gaivota Saínza esa situación tiña que cambiar, pero xa! Había que acabar coa tiranía dos xenerais! Tras conseguir que se celebrara unha asemblea en territorio neutral, todos os animais das illas acordaron que a partir dese momento todas as decisións se tomarían en conxunto… E ningún dos xenerais foi quen de abrir o peteiro para protestar." 

O patriarcado vestido de militar no mundo das gavotas. A discriminación das especies cando as asambleas se realizan en territorio complicado para algunha delas. Unhas illas que hai que salvagardar e uns animais dispostos a botar unha man, como sexa. Ecoloxía, tamén. Tres amigos moi diferentes: unha píllara, un ourizo e unha gavota facéndolle fronte á inxustiza veña de onde veña. A democracia como cumio da vida en común, tamén a defender. Porque hai tanto que traballar na defensa do medio ambiente, na igualdade de home e muller (macho e femia de calquera especie, semella), na defensa da igualdade entre os diferentes animais.