Libro de pastas duras e mensaxe esperanzada

 

Un grilo moi silencioso de Eric Carle está publicado por Kalandraka e traducido por Iago Nicolás.

Da presentación editorial: "Por moito que refregaba as súas ás, o pequeno grilo non era quen de cantar e ninguén podía escoitar o seu son. Ata que, unha noite, atopou unha grila... 

Un libro acartonado ideal para coñecer os insectos, cunha sonora sorpresa final."

O pequeno grilo acaba de nacer e no encontro cos outros animais: grilo, lagosta, barbantesa, verme, mazaleites, cigarra, abellón, cabaliño do demo, mosquitos e avelaíña tenta facer soar as súas ás pero non o logra ata que ao final cando coñece a unha grila moi silenciosa... ao refregar as súas ás "cantoulle a canción máis bonita que ela oíra nunca." 

Un libro de páxinas de cartón e con son para que podamos escoitar esa canción do grilo. Unha historia para ir facendo o camiño co grilo mentres madura e vai escoitando a uns e outros animais.   

Libros sobre animais que tratan aqueles temas que preocupan aos humanos (non teño voz? non se me escoita?) e que sempre atopan solución (para tranquilidade das criaturas que non tiveron a suficiente experiencia como para saber que é así). 

 Eric Carle ten dito: “Con moitos dos meus libros intento tender unha ponte entre o fogar e a escola. O paso do fogar á escola é o segundo maior trauma da nenez; o primeiro, por suposto, é nacer. En ambos os casos deixamos un lugar de calidez e protección por outro descoñecido. Creo que os nenos son creativos por natureza e capaces de aprender. Nos meus libros intento conter ese temor, reemprazalo cunha mensaxe positiva. Quero amosarlles que aprender é fascinante e divertido”. Recollido da páxina de Kalandraka.

Novos títulos en OQO

A xirafa Oriana de Sabela Gil e Borxa Guerrero está publicada por OQO en marzo de 2026, na colección O.

Da presentación editorial: "Este álbum conta, en verso, a historia da xirafa Oriana, que se ve obrigada a emigrar e buscar traballo noutro país." En verso rimado, dun a outro continente, deixando caer cales son as causas de ter que emigrar, as dificultades para integrarse no país, a colaboración de nenos e nenas coas boas causas, a necesidade do activismo social cando non queda outra opción e como este pode (e debe) dar resultados positivos poñendo aos políticos a debater os verdadeiros problemas da xente... pero tamén o poder da narración oral coa que remata o álbum no mesmo lugar no que comezou a historia, porque a Historia ha de ser contada!

Todo ten valor no álbum, dende a sobrecuberta con solapas (*que ademais de recubrilo e protexelo, nos propón un traballo manual a realizar coa axuda dun código QR para elaborar unha xirafa Oriana) ás gardas onde se nos anticipa a historia, dende o principio ata o final. Un obxecto moi coidado para educación literaria e visual, pero tamén para centrar a atención en cada detalle pola información que nos ofrece.  As tomas e angulacións, os diferentes planos e o que neles aparece dannos para moito mirar e falar. A historia sitúanos na sabana, vémolo polo tipo de chan e árbores, estamos noutro continente: Oriana leva no seu alto pescozo colocados moitos colares, a través dos prismáticos ve o cruceiro do que desembarcan os castores (nun turismo masivo que non nos sorprende), pero que fan os castores? acaban coas árbores e, polo tanto, coa comida das xirafas. Mentres eles se divirten, Oriana pensa en marchar. Chega ilusionada a outro país, non lle dá medo traballar pero non todas son alegrías: o lixo está por todas partes, os pelícanos vixían as aduanas, moitos traballos xa non precisan quen os faga porque están automatizados e para outros piden estudos que ela non ten. Tamén se pode observar a explotación dos estranxeiros (aquí é doado recoñecelos), cando máis desesperada está ao pasar por diante dunha escola os pequenos fálanlle e dinlle que quede con eles, como non conseguen que lle dean traballo han de manifestarse con moitos máis e levar o asunto aos gobernantes (o bufo, a tartaruga pero tamén o burro e o raposo) e chegar a "un bo trato" cun traballo a medida que só ela pode facer con ese pescozo longo e o afecto pola rapazada. Remata a historia na sabana, sobre os troncos das árbores taladas un animal conta a historia "porque traio na memoria / a miña querida Oriana", ela é a mesma que podemos seguir dende a escola, con ese lazo rosa avermellado na orella. Quen conta tamén é protagonista e así o demostra. Esa lámina final móstraa coas lentes da idade pero cos colares de Oriana e fronte a unha nova xirafa con chupete, no seu ollo reflíctese! Cada  animal ao seu dende unha á outra garda: o escaravello lento coa súa bola, todos escoitando.   

Importante o que se le, fundamental o que se mira e este álbum dá moito para pensar porque está reflexionado en cada pormenor, minuciosamente. 

*Así explica o ilustrador que facer: "O álbum vén cun plus, que é un videotutorial —accédese a través dun código QR, mentres que un segundo permite imprimir novas maquetas— para amosar as posibilidades do que se pode facer coas sobrecubertas, que en realidade son para que os nenos poidan abrilas e pintar nelas... Neste caso, non é só colorear, senón que eles poden facer as súas propias creacións de xirafas (...) A xirafa ven sen vestir, polo que podemos facerlle un vestido ou un pantalón, ou podemos poñerlle a roupa que queiramos. É xogar a vestila e a darlle a nosa propia imaxe ou a que nós quereríamos que tivese Oriana."  

As dúas avoas

Nina e Tina de Beatriz García - Huidodro e Raquel Catalina Ledesma, está traducido por Iago Nicolás e publicado por Kalandraka na colección Demademora para lectorado a partir de tres anos.    

Non sempre as avoas son como aparecen nos libros que as crianzas len, por iso unha desteas criaturas nos conta como son as súas, totalmente diferentes ás que ve no papel. Máis alá de ir analizando as diferenzas entre o que le e o que ve nas súas avoas (tan diferentes unha da outra) está o que vai descubrir, porque os libros igual non se enganan tanto, ou si? 

Esa relación tan especial entre avoas e netas merece este e moitos libros máis, tal como pode verse na edición en galego. E... que riqueza que as avoas podan ser tan distintas unhas das outras!

As ilustracións moi interesantes. Polos trazos soltos e abocetados realizados con lapis de cores, cun uso contido da cor, a diversidade de planos e por facer protagonista a mirada da nena máis alá do que conta. Unha serie de metáforas visuais axúdannos a enriquecer a lectura, máis alá da chiscadela do gato da primeira páxina, o desenvolvemento da imaxinación da nena a partir da lectura, as posturas e representación da pequena moi autónoma que se move polo plano mentres os pais fan sempre outra cousa. Estes van avanzando nunha preparación que só entenderemos ao final; ela ao seu, contándonos o que pensa, movéndose pola escena con total liberdade. A nena está de cumpreanos dísenos na imaxe, cumpre catro, igual que se nos di que é o que lle gusta, os agasallos que recibe ou o que le. 

Unha combinación perfecta de texto e imaxe!

"Xardín de inverno" de Ledicia Costas en Fóra de Xogo

Xardín de inverno de Ledicia Costas aparece na colección Fóra de Xogo. Despois daquela edición en Everest Galicia na colección Punto de encontro con ilustracións de DNL, aqueles produtos que Irene Penas poñía nas nosas mans con todo o coidado do mundo, edicións marabillosas que sempre lembraremos.

Preséntase así: 

"Ledicia Costas mergúllase nunha viaxe íntima pola memoria, a identidade e as emocións para construír un universo propio cheo de simbolismo onde o xardín de inverno funciona como refuxio fronte á dor, á perda e á mala sorte herdada. A morte, o paso do tempo e a ausencia convértense en temas centrais, mais o poemario deixa tamén espazo para a esperanza, a fantasía e a reconstrución do eu a través da palabra e da imaxinación. «Xardín de inverno» é, pois, un exercicio de lembranza e de resistencia, un canto á importancia das raíces, das mulleres e da capacidade de soñar para sobrevivir aos invernos da vida. Publicado por primeira vez en 2012, esta edición na colección Fóra de xogo inclúe, ademais do poemario íntegro, un limiar de Lucía Aldao e outros poemas que a autora escribiu por aquela época."

Moi interesante o limiar de Lucía Aldao e sorpresa ante "Cápsulas de bágoa", un monllo de poemas que se nos din desa mnesma época. 

A Ledicia poeta acompaña á autora de narrativa para persoas adultas e infantoxuvenís. Un xénero menos habitual na súa obra pero que agora nos presenta con nova envoltura despois daquela de 2012 na que as imaxes de Daniel Docampo a envolvían con tanta beleza. Nesta edición, unha imaxe de David Sierra preséntanos flores de xeo nuns azuis case brancos. 

Un libro de lectura fácil

Meigas de Esteban Folgar Brea está adaptado a Lectura fácil por Jesús Meiriño e publicado por Galaxia  na colección Costa Oeste con ilustracións de Agustina Shuan. 

Preséntase así: "Esta é unha novela sobre meigas. Pero as meigas desta novela non son como ti cres: estas non rouban nenos e non lle fan dano á xente. As meigas desta novela viven entre nós, fan grupos de WhatsApp e axudan a quen o pide. Pero tamén se enfada " 

Ou así: "Esta é unha novela sobre meigas, pero non son como ti cres. As desta novela non rouban nenos, non invocan diaños, non botan mal de ollo nin lle fan mal á xente… que non o merece.  As meigas desta novela viven entre nós, fan grupos de WhatsApp, vixían que ninguén salte unhas normas determinadas e axudan a quen o pida, pero tamén discuten e se enfadan unhas veces, e bailan e van xuntas de festa outras. Nesta novela coñecerás a Xiana, unha rapaza de 16 anos, neta de meiga, que se vai presentar ás probas de selección para tamén se converter en meiga e ocupar un dos postos no aquelarre. Pero xunto a ela hai máis candidatas que queren o mesmo, e só hai dúas prazas!"

O libro ten aparecido anteriormente, sendo a primeira obra do autor d´A Estrada e agora é presentada en Lectura fácil. Certamente trata de meigas, unha temática realmente de moda, pero non sei se este é o máis acaído para darlle esa segunda oportunidade par lectorado con dificultades. Son da opinión de que para isto habería que escoller obras con máis percorrido, igual que para pasar a braille. De calquera maneira non dou pillado a lectura fácil máis alá do vocabulario que aparece na parte inferior das páxinas, na eliminación de texto ou nas ilustracións realmente fáciles en trazos e cores, porque a novela ten moitas personaxes e non sei ata onde este lectorado dá asimilado as características de cada unha destas meigas, de forma que a historia poda fluír de forma que lles atraia. Ogallá non sexa unha ocasión perdida, ninguén o desexa máis que eu que coñezo a necesidade deste tipo de obras.

Novelas para adolescentes co selo de Galaxia e Belagua

Purpura Tero de David Cortizo está publicada na colección Costa Oeste de Galaxia e Alicia no labirinto das sombras aparece no selo Belagua na colección Narrativa xuvenil. 

A presentación editorial de Púrpura Tero di: "Unha aventura no tempo e nos espazos futuros.  Ausela pérdese na gran chaira deserta que cobre case totalmente Púrpura Tero, e busca acubillo nunha cova. onde agarda a que a súa cuadrilla a atope, mentres non deixa de pensar no obxecto que viu caer desde o espazo.
No seu planeta abrolla unha planta con propiedade especiais moi cobizada por toda a galaxia. Se desen con ela, podería significar a fin da vida dos chairegos tal e como a coñecen.  Ausela e a súa cuadrilla terán que facer fronte a unha ameaza insospeitada para salvar a vida e a súa cultura."

Si, ciencia ficción, situada na Chaira Infinda que ten lombiñas con covas nas que poder resgardarse cando cae a noite e non se aguanta o frío. Xoves exploradores e exploradoras que se moven en iambas (un animal que aínda descoñecemos), neste caso seguindo o rastro dunha cápsula que cae dende o ceo. Esa planta que só continúa cultivándose neste planeta e resulta tan necesaria como para significar un gran perigo para o poder que se estende pola galaxia, a relación entre o grupo, aquelas cualidades que caracterizan a cada unha das persoas, a telepatia natural ou provocada polo consumo da planta, a conexión coa terra, esa nena -unha procuradora da planta- que chega do espazo exterior cunha coidadora á que abandona, o Emporio e as dinastías, a insurrección, unha presenza especial das xeracións máis novas...   

A primeira obra de David Cortizo, un home que se move no campo da edición (editor, tradutor, corrector...) dende hai tempo e que nos remite a unha linguaxe na que descubriremos algún novo matiz que nos vai interesar, unha historia cunhas referencias que comezan nas citas que aparecen no comezo a tres compañeiras de xeración e intereses.

Alicia no labirinto das sombras de Guadalupe Vázquez preséntase así: "Lucía, Manuela, Candea, Lidia e Alicia son as protagonistas desta historia sobre acoso escolar no que cada unha se verá implicada de forma diferente e que lles suporá tamén consecuencias distintas" e segundo a editora sitúase nas categorías: Infantil / Xuvenil, Narrativa en galego  e as etiquetas de acoso escolar e libro literario.

A obra parte dun diario que semella comezar a escribirse cando a protagonista cumpre nove anos e lle agasallan o caderno (no 2020), no 2021 faise amiga de Manuela (nome que lle encanta porque é o da súa avoa e ademais comparten o gusto polo libro de Alicia -que se cita no comezo e ao longo do relato... porque ela tamén cae no burato, porque hai personaxes como a mestra que semella a raíña de corazóns...-), no 2022 cursa 6º de primaria e no 2023 sitúase a actualidade.

O libro comeza co prólogo de Guadalupe López Canosa (psicóloga clínica) e unhas notas da autora, remata cun epílogo, un glosario de termos e a dedicatoria a todas as persoas que son vítimas de acoso  escolar. A novela está dividida en Introdución, Nó e Desenlace; cada unha das partes conta con capítulos co seu título e a data na que se escribe o diario.

Trátase dunha novela sobre o acoso, neste caso entre mulleres, rapazas que se fan mal utilizando para iso todo tipo de artimañas. Obrigando ás vítimas a realizar accións que non desexan e que posteriormente serán utilizadas contra elas. Poñelas en situacións complicadas cos homes, obrigándoas a facer papeis que non queren, pero sobre todo, a sofrir as consecuencias diso que fan para rematar dunha vez coa chantaxe. Un rapaz en coma, unha rapaza drogada, un envelenamento... é dicir, colocar a estas rapazas en situacións nas que nunca deberían ter que estar. Un pouco dura e igual esaxerada, pero igual non. Situada nesa zona entre Cee e Fisterra, con Noia... e Porto do Son, polo medio. Ao final,  fala de como vai escribir a súa propia historia, da presentación do seu libro en Cee e a quen llo vai dedicar.

Teñen luces os versos

Teñen luces os versos é o último poemario de Antonio García Teijeiro. Está publicado por Embora con ilustracións de Nuria Díaz.

Da presentación editorial: "Teñen luces os versos é un poemario infantil ilustrado que constrúe un universo lírico no que as palabras, os soños e os elementos da natureza conviven con naturalidade, convidando aos lectores máis novos a descubrir que a poesía tamén pode ser un xogo e unha forma de mirar o mundo. Dirixido principalmente a lectores e lectoras de entre 6 e 10 anos, o libro está pensado tanto para a lectura autónoma como para a lectura compartida con mediadores: familias, docentes ou bibliotecarias."

Poeta para a infancia por excelencia, o Premio Nacional de Literatura Infantil 2017 presenta esta nova obra na que achega ese mundo propio que se mostra dende diferentes ángulos. Neste caso, detense no poder da palabra para defendernos do frío e desvelar os pequenos misterios da natureza ou da vida diaria, vista con ollos atentos. Unha rima moi solta acompaña o ritmo inherente a cada poema. A sinxeleza como nota predominante acompañando unha temática pola que o autor se move ao longo da súa carreira: os fenómenos atmosféricos coma o vento, as nubes ou a chuvia, a natureza co mar, as flores, as bolboretas ou os paxaros; os seres mitolóxicos (sereas, fadas…), os sentimentos, o afecto e os aloumiños, a música e o canto, os monicreques, meniños e meniñas, o carrusel, a solidariedade, a lúa… o seu eterno infantil.

Cada poema cunha estrutura diferente que se adapta á súa forma e tamaño, con personificacións, diálogos, repeticións, metáforas… recursos que constrúen o seu universo poético.  Unha maqueta moi coidada, dende as propias gardas, xogando co tamaño de letra, fondo de páxina de diferentes colores e ilustracións cun alto grao de simboloxía que achega lirismo á obra.