xoves, 17 de xuño de 2021

Narrativa con somnámbulos e secuestros

   
Somnámbulos  de Carlos Vila Seco con ilustracións de José Luis Ocaña publicado na colección Tucán de Rodeira. Da presentación editorial: "Daniel descobre que é somnámbulo o mesmo día que Marcos Portela, un neno con autismo da súa escola, desaparece nos Peares, unha aldea construída aos pés dunha enorme presa. A única esperanza de encontrar a Marcos reside nos estraños episodios de somnambulismo de Daniel, que lle ofrecen pistas para dar co seu paradoiro. Pero a peor tormenta en décadas complica a busca. O tempo acábase e unha catástrofe nunca vista ameaza todo o val".

A nai de Daniel é policía, o pai, un cociñeiro en paro; el, un rapaz moi sensible que está en crise despois da morte do avó. Todo isto o leva ao centro deste labirinto do que é preciso rescatar ao pequeno. No centro educativo os abusóns de sempre saben algo ao respecto, pero a irmá do neno desaparecido non vai parar ata atopar camiños polos que buscalo. 

Unha trama ben construída, un guionista que comezou na literatura xuvenil e á que volve cando lle é posible.

luns, 14 de xuño de 2021

Novidades en narrativa

 

Maxia de pedra de Alba De Evan e Xabier Domínguez (unha licenciada en historia e un docente), ilustrado por Eli García e publicado na colección Sopa de Libros de Xerais.  Unha historia que se desenvolve en dous tempos diferentes: na actualidade e hai 2000 anos, na época castrexa e de romanización. 

Un soldado romano fora curado de maneira misteriosa despois do ataque dun xabarín. Esta curación está relacionada cunha gata, Morriña: o espírito protector da aldea galega que resiste coa súa civilización. Os romanos rouban pedra e animal trasladandoas a Roma coma un tesouro, pero as cousas non saen como tiñan planeadas. Agora, cando se vai devolver o petróglifo, a un museo galego, dous mil anos despois, a pedra desaparece. A filla do director do museo ten un lugar secreto onde se agacha cando bota de menos a súa nai, alí atopa un petróglifo igual e un gato de tres colas que cura enfermidade. Estamos de volta no punto de partida, cun coleccionista delincuente, un empresario disposto a todo... A aventura está servida.  "Unha novela de maxia, intriga e acción" que conta cun apartado final a modo de caderno de arte rupestre con diferentes contidos como datación, localización, temática, emprazamento, modo de vida dos habitantes daqueles tempos en relación aos petróglifos e algo semellante relacionándoo coa cultura castrexa.

venres, 11 de xuño de 2021

Un pequeno ensaio sobre a lectura

Douche a miña palabra é un bo título para falar de lectura e escrita. Unha obra de Fran Alonso que retoma o diálogo cos lectores e lectoras despois de Poetízate. "Cunha linguaxe comprensible e chea de anécdotas, Fran Alonso cóntanos neste libro inusual cousas sobre a escrita, a literatura ou a lingua e convídanos a reflexionar sobre o superpoder da lectura e a importancia de sentir a chamada das palabras." Detense o autor o papel de lectorado e autoría, do respecto con que autores/as deben tratar ao lector ou lectora, de como a arte debe axudar a aque nos cuestionemos a realidade, que a literatura nace de quen a escribe e das súas circunstancias, de que ela - a literatura- tamén pode e debe sinalar as inxustizas, a lectura e a escrita como as dúas partes dunha moeda, de como facernos coas palabras, o papel dos premios e as publicacións, o poder das palabras, a invisibilidade da lectora ou lector, a riqueza da lectura que compara con mirar dende unha alta terraza, a lectura como sanación, a poesía como un globo cheo de significados, as emocións que levan as linguas dentro... Dende un principio que comeza: "Eu son escritor, sabes? Sei que o sabes, evidentemente, porque estás a ler un libro que escribín eu" ata o final, cando explica a emoción que sente ao pensar que alguén vai ler o que el escribe e poda lembrar algo do que di, para rematar "Moitas grazas por lelo". É a ilustradora, quen mellor define o libro "Esate escrito ten alma de poema, de reflexión nostálxica, de didáctica amiga"  

As ilustracións de Bea Gregores acompañan o texto traendo riqueza propia e metáforas visuais a un texto de non ficción. Os pequenos paxaros vermellos que rodean os papeis escritos e á rapazada, esa casa con tellado de libro (igual que a biblioteca Ánxel Casal) ou pode ser unha tenda de campaña na que nos refuxiamos para ler e contar,  os libros dos que caen as palabras como  sementes, o mundo creado cun lapis, o neno que coma Principiño le sentado nun planeta, as conversas con globos de letras, os mundos de papel que viven entre nós, a vexetación que vai de lector/a en lector/a, os globos de palabras que nos permiten voar, o idioma coma un acubillo ou unha dor non resolta...     


mércores, 9 de xuño de 2021

Libros para a infancia

Andar aos biosbardos de Charo Pita con ilustracións de Dani Padrón, publicado por Galaxia. O primeiro que teño que facer é felicitar á editora por manter a parella escritora - ilustrador que tan bo resultado dera anteriormente coa obra Oxalá estiveses aquí. Se ben este libro era unha moi boa noveliña na que se xogaba con sentimentos moi a flor de pel e aprendizaxes que só o camiño e a vida nos achegan, neste caso estamos ante un conxunto de contos que continúan a ter como personaxes os animais. Tal como en Os tres amigos ou en Pequeno oso pequeno tigre a autora móvese nun mundo animal e natural con sensibilidade,  e coa amizade como cola que pega aventuras e relacións.

A lebre, a lagarta, o cangrexo, a abella e o vento Nordeste son os amigos. Sete episodios, sete historias nas que saca a cabeza unha certa moralexa ou toque de atención, pois no primeiro, "A salvo", vemos o empeño dun deles en non querer saír cos amigos por medo ao que poda pasar, pero o que vai suceder é un accidente doméstico que a empuxará a aprender a aproveitar cada ocasión de saída aínda que sexa convaleciente; ou o segundo, no que a abella pide pan a berros pero non será escoitada ata que o faga baixiño e con educación... pero tamén leccións de vida ou xogo co absurdo como aquel no que andan a chamar polo silencio sin que este se presente ata que realmente calan, o valor do optimismo e do consenso para acordar que a botella medio chea ou medio baleira é a mesma ou aquel outro no que deciden escribir un libro (o máis marabillosos de todos, o que aínda non está escrito), ou cando o amigo está visitando aos convaleciente que di que se aburre. Os contos dunha narradora oral que traslada á escrita os seus recursos, que sempre funcionan moi ben na narrativa.

luns, 7 de xuño de 2021

Álbumes

Akna. Os mariñeiros da terra de xeo de Peio López - Iturri e Irati Merino Petralanda, traducido por Sandra Terrón Varela e publicado por Galaxia. Unha nena inuit (igual que Nunavut, a nena da serie de Xerais) vive na gran illa branca e coida da contorna coma toda a súa civilización, eles son conscentes de que só así a vida é posible pero aparecen os barcos dos brancos que veén a pescar todas as baleas que poidan, ademais, tamén andan a pescar peixes no burato... só o oso branco os asusta e consegue que fuxan. Unha pequena baleíña de xoguete acompaña aos pequenos no día a día, non se pode perder, igual que o respecto á natureza, igual que as lendas que se contan no iglú e nas que sempre se castiga aos homes malos. Será que hai xustiza e o mundo poderá continuar existindo tal como eles o coñecen? Unha historia medio ambiental, doutra civilización e cunhas ilustracións interesantes, en dáus versións moi diferentes (asiluetadas e case fotográficas) 

Cores no mar de Jenni Erkintalo, traducido por Anun Pitkanen coa colaboración de Charo Baleirón, e publicado por Hércules edicións, na coilección Novas lecturas de Hércules. As cores preséntanse, fano en pareados, cada unha adoptando formas diferentes e relacionándose cun animal (cabaliño de mar, balea, lumbrigante, foca, cisne, estrela de mar, tartaruga, medusa, polbo, tiburón...), pero tamén van aparecendo as cores resultado da unión doutras dúas e así aflora o laranxa, o verde, o rosa, o violeta, o gris ou o marrón. Un mundo de cores e animais co moi pouquiños trazos e e en pequeno formato. 

As formiguiñas filandeiras ou cando os animais pequenos se unen para meterlles medo aos máis grandes e camiñan en rigleira e silandeiras.  De Victoria García, ilustrado por Laura Cortés e publicado por Hércules Edicións.



 

martes, 1 de xuño de 2021

Un libro sobre Xela Arias...

Entre os libros sobre Xela Arias... chegou a min Xela quixo ser ela de Yolanda Castaño, unha biografía escrita pola poeta que mostra "como xa na infancia da escritora se albiscan os valores que guiarán o seu camiño: queimar vellos prexuízos, desoír expectativas, rebelarse contra as imposicións e non deixarse guiar por modelos de segunda man. A biografía de Xela Arias é a aventura radical de chegar a ser unha mesma". Dende esas premisas constrúe o seu discurso que vai atravesando a historia familiar coa granxa de Barreiros de telón, o filántropo Antonio Fernández creando estruturas educativas polas que xela vai pasando como a escola Fingoi, o nacemento da editorial Xerais onde ela vai traballar, a súa escrita dende a nenez, a busca dun camiño propio tamén nas artes, as experiencias vitais tamén na literatura... e unha morte adiantada. Yolanda entra no relato cando se sitúa no cemiterio de Pereiró como "poeta admiradora dela que hoxe se encontra regalándolle estas páxinas". É a homenaxe das novas poetas que recoñecen o traballo que Xela, ese verso libre, lles adiantou , o cmaiño que fixo para que elas o tiveran máis doado e puideran reflectirse nese espello.
Remata o libro cun poema de cada un dos libros da autora homenaxeada nas Letras Galegas. 

Igual este é o lugar para lembrar aquel Darío a diario como comezo da plasmación da experiecia de nai nos novos tempos, lonxe de mitificacións e excesivas proteccións que resulta inaugural e abre portas a outros traballos como o de María Lado (oso, mamá, si?), Marga Tojo (Maternidade fóra de catálogo), María Canosa (O lado do que dormes)...